De eerste F-35C startte om 11.46 uur vanaf het fabrieksvliegveld in Fort Worth voor een vlucht van 57 minuten. De missie werd uitgevoerd door Lockheed Martin testvlieger Jeff Knowles, een gepensioneerde marine(test)vlieger die voorheen operationeel vloog met de Grumman F-14A en F-14D Tomcat, en die tevens diende als chef testpiloot in het F-117 stealth bommenwerper programma.

Vice-admiraal Kilcline: “Nieuw hoofdstuk voor de US Navy”

Vice-admiraal Thomas J. Kilcline, commandant van de Naval Air Forces hierover: “Het doet me wat dat de F-35C deze mijlpaal heeft bereikt, deze vlucht markeert het begin van een nieuw hoofdstuk voor de marine luchtvaart. De missiesystemen aan boord van dit toestel zullen de Carrier Strike Group voorzien van een niet eerder vertoonde mogelijkheid om een breed dreigingsspectrum te weerstaan en voordeel te behalen in operationele scenario’s waarin bestaande toestellen tekort schieten”. Bedoeld als lange-afstands, stealth, op vliegdekschepen gestationeerde aanvalsbommenwerper zal de F-35C voor de marine vliegers als 5e generatie vliegtuig de meest geavanceerde technologie bieden die denkbaar is om de gevechtsmissies voor ons land uit te voeren.” En vervolgde Vice-admiraal Kilcline: “Ik zie er uit naar de verdere voortgang van het testvliegen op (de marinebasis) Patuxent River later deze zomer”.

Burbage: “Ongekende mogelijkheden voor Dag Een aanvallen”

Lockheed Martin zei in een persbericht dat deze eerste vlucht de US Navy een toekomst verzekert van lange-afstands eerste dags, stealth aanvalscapaciteit.
Tom Burbage. Vice-president van Lockheed Martin en General Manager van het F-35 project hierover: “Voor de eerste keer ooit, en vanaf nu altijd, zijn we in staat een 98.000 ton nucleair vliegdekschip op welke oceaan waar ook ter wereld te positioneren, van waar we een lange-afstands dodelijke stealth aanval kunnen lanceren, waarbij we de meest complexe luchtverdedigingssystemen kunnen weerstaan.” Burbage zei dat “De vlucht van zondag markeert het begin van de werkelijke introductie van een nieuwe generatie wapensystemen, in staat om te voorzien in gezamenlijke coalitie aanvallen te doen op Dag nummer één, zowel vanaf land- als zeebasis.”.

Bron: Persbericht Lockheed Martin; 7 juni 2010

JSFNIEUWS100607-KR/kr

Kale kostprijs 65% hoger dan bij keuze in 2002

De zogeheten kale kostprijs, in 2002 berekend op US$ 50 miljoen (gecorrigeerd voor inflatie) is door de analisten herberekend op US$92,4 miljoen (Unit Recurring Flyaway Cost; zonder bijkomende kosten voor training, reservedelen, enz., enz.). Dit is een stijging van 85 procent ten opzichte van de cijfers waarmee in het JSF selectieproces in 2001/2002 nog rekening werd gehouden door onze Koninklijke Luchtmacht en die ook in de herziene kandidatenevaluatie van 2008 vrijwel ongewijzigd werd gehanteerd. Twee jaar later lijkt deze kale kostprijs dus 85% hoger uit te gaan vallen. Hiermee staat feitelijk de conclusie uit 2008 op losse schroeven, dat de F-35 niet alleen operationeel, maar ook prijstechnisch het beste uit de bus kwam.

Twee maanden na vorige melding tegenvallers

Deze nieuwe cijfers komen slechts twee maanden nadat aan het Congress werd gemeld dat de projectkosten toe zouden nemen met enkele tientallen miljarden tot US$ 328 miljard. Dit betekende een schending van de Wet Nunn-McCurdy op grond waarvan een herstructurering van het project werd aangekondigd. De ontwikkelfase werd met 2 jaar verlengd vanwege tegenvallers bij de ontwikkeling en het testen; de levering aan de Amerikaanse strijdkrachten werd met ruim 2 jaar vertraagd en door de geplande aanschaf van 122 toestellen tot 2015 werd een streep gehaald. Reeds op 7 april 2010 meldde JSFNieuws op basis van via InsideDefense uitgelekte gegevens dat de totale kosten richting de US$ 388 miljard zouden gaan. Dit werd toen nog afgewezen als “prematuur”. Nu blijkt deze berichtgeving dus adequaat geweest te zijn.

Vooruitgang mei 2010

In mei 2010 werden 34 testvluchten gemaakt, waardoor het totaal voor dit jaar uitkomt op 93 testvluchten. Totaal zijn nu 231 testvluchten gemaakt. De F-35C versie, bestemd voor vliegdekschepen van de US Navy, voerde op 28 mei de eerste taxiproeven uit en deze CF-1 zal naar verwachting binnenkort de eerste vlucht maken, ruim een jaar later dan gepland. De F-35B BF-4, de eerste JSF die uitgerust is met alle missiesystemen en meer complete software maakte op 7 april de eerste vlucht en stond sindsdien aan de grond met softwareproblemen met de grote cockpitdisplay. Dinsdag 1 juni waren deze problemen opgelost en koos dit toestel het luchtruim voor de tweede testvlucht.
Bronnen bij Lockheed melden tevens dat er goede vorderingen zijn met de prijsonderhandelingen over de vierde productieserie (LRIP4) en dat aan de eisen van het Pentagon om minimaal 20 miljoen per toestel in te leveren op de prijs een eind tegemoet kan worden gekomen door Lockheed. Op deze wijze wil men tonen dat Lockheed alle vertrouwen in het project heeft en dat de berekeningen van het Pentagon te pessimistisch zijn.

Bron:
US HASC; 1-june-2010

Zie tevens eerdere publicaties:
13-mrt-2010 - Voorjaarsstorm trekt in USA over JSF programma
13-mrt-2010 – Hoorzitting USA: betaalbaarheid JSF openlijk betwijfeld

JSFNIEUWS100602-GK+KR/jb

Den Haag – Op donderdag 20 mei 2010 vond het laatste debat plaats van het momenteel zittende parlement over de Joint Strike Fighter. Bij dit debat werden een drietal moties ingediend die pleitten voor het niet verder aangaan van nieuwe verplichtingen, het uitstappen uit de testfase en het opnieuw uitvoeren van de kandidatenevaluatie vanwege de onbetrouwbaarheid van gebruikte schattingen in 2002 en 2008.

In de middag vond een regulier overleg plaats over het Jaarrapport 2009 van Project Vervanging F-16. In verband met de volle Kameragenda op deze laatste dag voor het zogeheten verkiezingsreces, met een krap tijdschema vanwege de jaarlijkse verantwoordingsdag, kreeg elke Kamerfractie maar een paar minuten spreektijd om zijn zegje te doen over de JSF. Veel nieuwe standpunten werden in het algemeen niet verwacht. Maar tijdens de bijdrage van PvdA Kamerlid mevrouw Eijsink bleek dat de PvdA, na de val van het Kabinet afgelopen niet langer gebonden aan het coalitieakkoord, uiterst kritisch stond tegenover de wijze waarop voldaan was aan de condities uit de motie-Hamer van april 2009 op grond waarvan een voorlopige toestemming was gegeven voor de koop van een eerste testtoestel. Vanwege het niet tijdig beschikbaar zijn van informatie over het geluid en een prijs, cq. prijsgarantie voor het tweede testtoestel en door het gebrek aan voortgang bij het testen, gaf dit PvdA kamerlid aan het niet verantwoord te vinden door te gaan met de testfase.
Mevrouw Eijsink zei hierover in de Kamer onder andere: “Gecombineerd met alle nieuwe feiten, te weten de negatieve ontwikkelingen het afgelopen jaar in de VS op het terrein van de doorontwikkeling, de proef- en testvluchten, het te gehanteerde tijdschema, de sterk stijgende kosten, de verwachtingen voor prijs en exploitatiekosten en daarmee uiteindelijk ook van de kwaliteit van de JSF, achten wij het op dit moment niet langer financieel verantwoord om te blijven participeren in de operationele testfase van de JSF en nieuwe verplichtingen aan te gaan voor de komst van de JSF, zolang we nog geen definitief besluit genomen hebben over de Opvolging van de F16.” en meldde aan het eind tevens dat “…de beide kandidatenvergelijkingen uit 2002 en 2008 blijken nu, in ieder geval wat betreft de JSF, op tal van punten gebaseerd te zijn op achterhaalde verwachtingscijfers. Mijn fractie acht het daarom onwenselijk dat deze vergelijkingen nog steeds als uitgangspunt gehanteerd worden voor het beleid inzake de Opvolging van de F16. Wij zullen op deze punten een uitspraak aan de Kamer voorleggen dan wel steunen.”

Deze onverwachte wending in dit overleg leidde tot stevige kritiek van de Minister en van de CDA, die opmerkte dat de “betrouwbaarheid in het geding was” en van de VVD, die wees op de effecten voor de industrie. In allerijl timmerde de luchtvaartindustrie, verenigd in de NIFARP, nog een persbericht in elkaar om de Kamerleden op te roepen af te zien van anti-JSF moties. Maar dit kon niet meer voorkomen dat een drietal moties werd ingediend en in stemming werden gebracht.

Minister van Defensie Middelkoop ontraadde de Kamer de moties aan te nemen. Met name had de minister bezwaar tegen de tweede motie op grond van het principieel staatsrechtelijke punt dat het Kabinet demissionair is en de motie zijns inziens tot onomkeerbare beslissingen zou leiden. Rond 21.25 uur volgde stemming over de moties, en werden alle drie moties met de stemmen van D66, GL, PvdA, PvdD, PVV en SP voor (totaal 79 zetels) aangenomen.

Eerste “Motie Van Velzen” inzake aangaan verdere verplichtingen

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat het gehele JSF-project in de VS op wettelijke grond op dit moment onder politieke curatele staat vanwege een grote overschrijding (met ruim 50%) van het vastgestelde projectbudget en dat er daarnaast sprake is van zeer verontrustend achterblijvende prestaties, grote opgelopen vertragingen bij de ontwikkeling van dit toestel en een sterke stijging van de te verwachten prijs en exploitatiekosten;
van oordeel, dat directe en indirecte investeringen voor een eventuele aanschaf t.z.t. van de JSF, terwijl de keuze voor de opvolging van de F16 nog niet gemaakt is, onder deze omstandigheden niet langer opportuun en financieel verantwoord zijn;
verzoekt de regering, vooruitlopend op een definitief besluit over de opvolging van de F16, per direct geen nieuwe verplichtingen meer aan te gaan voor directe en indirecte investeringen ten behoeve van een eventuele aanschaf t.z.t. van de JSF,
en gaat over tot de orde van de dag.
VAN VELZEN – EIJSINK - PETERS

Tweede “Motie Eijsink” inzake uitstappen uit testfase

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de Kamer in april 2009 middels de motie Hamer c.s. (266488, nr. 178) voorwaardelijk heeft ingestemd met de investering in een eerste JSF-testtoestel (LRIP-3) gedurende 1 jaar;
van mening, dat aan de invulling van de drie criteria uit deze motie Hamer c.s. niet wordt voldaan;
tevens overwegende, dat het gehele JSF-project in de VS onder politieke curatele is gesteld, vanwege achterblijvende prestaties en sterk gestegen kosten, en dat de start van de operationele testfase vergeleken met vorig jaar opnieuw met twee jaar is uitgesteld;
van oordeel, dat verdere investeringen in de operationele testfase van de JSF, terwijl de keuze voor de opvolging van de F16 nog niet gemaakt is, onder deze omstandigheden niet langer financieel verantwoord zijn;
verzoekt de regering, onder de financiële condities die daarover vorig jaar met de Kamer gewisseld zijn, per directe ingang de investeringen in het 1e JSF-testtoestel terug te draaien en af te zien van de deelname aan de operationele testfase (IOT&E) van het JSF-project,
en gaat over tot de orde van de dag.
EIJSINK - VAN VELZEN - PETERS

Derde “Motie Peters” inzake kandidatenevaluatie

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de diverse scenario’s uit zowel de Defensie Verkenningen als het brede heroverwegingsrapport “Internationale Veiligheid” nuttige elementen bevatten voor een komende heroverweging van de ambities van de Nederlandse krijgsmacht en daarmee ook van de luchtmacht;
van mening dat zo’n actualisering van deze ambities ten grondslag zou moeten liggen aan een toekomstig besluit over de keuze voor de opvolging van de F16;
overwegende, dat de beide kandidatenvergelijkingen voor de opvolging van de F16, uit 2002 respectievelijk 2008, voor wat betreft de JSF-kandidaat gebaseerd zijn op inmiddels gebleken achterhaalde informatie over totale omzetverwachtingen, prestaties, prijs en exploitatiekosten;
van oordeel, dat deze beide kandidatenvergelijkingen daardoor niet langer een goede basis vormen voor een nog te nemen besluit over de opvolging van de F16;
verzoekt de regering deze beide kandidatenvergelijkingen niet langer te hanteren als basis bij de oordeelsvorming over de opvolging van de F16,
en gaat over tot de orde van de dag.
PETERS - VAN VELZEN - EIJSINK

Persbericht NIFARP: werk op spel

Om de JSF belangen alsnog veilig te stellen deed de NIFARP vlak voor de indiening van de moties met spoed een persbericht uitgaan met de volgende inhoud en riep de partijen op de moties niet te steunen omdat het JSF-banen onnodig op het spel zou zetten. Het persbericht volledig:
“DEN HAAG – De partijen die willen dat Nederland nu uit de testfase van de JSF stapt, zetten daarmee honderden banen op de tocht en vernietigen volstrekt onnodig honderden miljoenen euro’s. Die waarschuwing geeft de Nederlandse vliegtuigindustrie als schot voor de boeg, horende de debatten die vandaag in de Tweede Kamer plaats vinden.
De vliegtuigindustrie die betrokken is bij de vervanging van de F16, verenigd in Nifarp, stelt dat een historische vergissing dreigt, nu de PvdA zich na het terugtrekken uit de regering bij de tegenstanders van de JSF lijkt te voegen. Uitstappen uit de testfase zal een dramatisch effect hebben op de betrokkenheid van Nederlandse bedrijven bij de ontwikkeling van de JSF en is daarmee een directe bedreiging van de honderden huidige en nog eens duizenden toekomstige banen, aldus Nifarp.
Het terugkomen op eerder gemaakte afspraken kan niet zonder gevolgen voor de deelnemers aan het JSF-programma blijven, stelt Nifarp. Nog vorig jaar is door de Kamer besloten om een eerste testtoestel aan te schaffen. De voorwaarden voor een tweede testtoestel zijn toen, juist onder aanvoering van de PvdA, helder neergezet. Daarop nu weer terug komen, maakt Nederland een uiterst onbetrouwbare en ongeloofwaardige partner in het programma. Die enorme draai zal niet zonder gevolgen voor opdrachten en werkgelegenheid blijven, dat moeten de betrokken politici zich goed realiseren, aldus Nifarp.
Ook in z’n algemeenheid zal de positie van Nederland en het Nederlandse bedrijfsleven als betrouwbare partner grote schade oplopen. Er is voor de industrie geen peil meer op te trekken, als eerder gemaakte afspraken met de politiek kennelijk van het ene op het andere moment geen waarde meer hebben.
De vliegtuigindustrie vraagt zich hardop af of de plotselinge draai van de PvdA wellicht is ingegeven door verkiezingsbelangen, zeker nu ook de minister heeft aangegeven dat de regering niet kan terug komen op de eerder gemaakte afspraak. Nifarp vindt het gevaarlijk dat partijen keiharde werkgelegenheid kennelijk in de waagschaal willen stellen voor hun eigen verkiezingscampagne. Nifarp doet een appel aan betrokken partijen om het vanavond in de Tweede Kamer niet zo ver te laten komen.
De extra kosten voor niet deelnemen aan de testfase bedragen voor de schatkist overigens 230 miljoen euro, afgezien van de 845 miljoen euro die geheel uitstappen volgens de Algemene Rekenkamer gaat kosten. Terwijl voor doorgaan met de testfase conform afspraak op dit moment geen enkele investering van de overheid nodig is. “

JSFNIEUWS100520-JG/jg

Blokkade deel budget volgende productieserie

Het Armed Service Committee is duidelijk bezorgd over de voortgang van het JSF project en stelt daarom harde eisen aan het vrijgeven van budget voor de aanschaf van de volgende serie toestellen. De bedoeling was om in Fiscaal Jaar 2011 een serie (LRIP5) van 43 F-35 toestellen aan te schaffen. Dit zal nu worden beperkt tot slechts 30 en het budget voor meer toestellen wordt bevroren tot duidelijk gespecificeerde mijlpalen zijn bereikt. Hier de letterlijke tekst: ““The Committee is concerned that only five of the fourteen test aircraft planned for the F?35 program have been delivered, and only ten percent of the planned test flights last year were flown.
Congress has provided funding for a total of 58 production aircraft, and not a single production aircraft has yet to be delivered. The program recently experienced a Nunn McCurdy cost breach. The Committee acknowledges significant cost risks that can result from buying large quantities of the F?35 with only three percent of its flight testing complete. To address concerns over the serious delays and cost overruns in the F?35 program, the bill limits the obligation of funds beyond thirty aircraft until the Department certifies that specific program milestones and objectives currently in place for the F?35 program have been met.”

De mijlpalen waarvan sprake is zijn onder meer, zo blijkt uit een toelichting in het Huis van Afgevaardigden:
- Alle prototypes moeten afgeleverd zijn
- De eerste LRIP1 productietoestellen moeten operationeel zijn
- De bijgestelde planning van testvluchten voor 2010 moet gehaald zijn
- Minimaal 3500 testpunten moeten afgewerkt zijn (momenteel minder dan 500 afgewerkt)
- De productielijn moet in orde zijn

Opnieuw budget voor alternatieve F136 motor

Vervolgens valt op dat opnieuw, tegen de zin van de Pentagon top en regering Obama, er budget wordt toegevoegd voor de ontwikkeling van een alternatieve motor, de GE Rolls Royce F136, als tegenhanger voor de Pratt & Whitney F135 motor. De tweede motor wordt gezien als de beste verzekering tegen een monopolie positie van een enkele motorfabrikant met het risico van een (latere) opwaartse prijsspiraal.

Het Armed Services Committee hierover:
“The bill also authorizes F-35 competitive engine program, a necessary insurance policy on the trillion dollar Joint Strike Fighter program that will generate long term savings for taxpayers and also reduce the national security risk of depending on a single engine for ultimately 95 percent of our nation’s fighter fleet.
(…..)
The Committee continues support for the development of the F?35 competitive engine without a reduction to the budget request for aircraft, and it reaffirms its commitment to the alternate engine program as the best insurance policy against spiraling development costs and contractor responsiveness.
(…..)
The Committee remains steadfast in its belief that the competitive engine program is a critical component of the F?35. Multiple studies, ranging from GAO reports to the Department’s own internal study, have consistently shown that there is no additional cost to fund the competitive engine, and that the second engine will generate additional savings for taxpayers.
Additionally, competitive engine programs limited cost growth, improved performance, and increased readiness in the acquisition of the F?15, F?16, and F?14 engines. Competition has also historically resulted in better contractor responsiveness, technical innovation, and improved engine durability and reliability. Beyond the cost analysis, however, the Committee recognizes the significant risk posed to our national security by a single engine for the F?35.
The Joint Strike Fighter is expected to represent 95 percent of our nation’s fighter fleet. The engine will be required to meet demands that have been asked of no other engine. The Committee believes it is unwarranted to risk grounding our entire fleet and incurring billions of dollars in unnecessary costs by cutting the second engine—particularly when there may be no additional cost over the life of the program.
The Committee believes the alternate engine to be a critical insurance policy for more than one trillion taxpayer dollars and for our national security. The bill authorizes $485 million for the alternate engine program and requires the Secretary of Defense to submit to the President a budget that includes a plan for the funding, development, and procurement of the competitive engine for the F?35.”

Aanschaf extra Super Hornets in plaats van F-35C’s

Tenslotte is het Armed Services Committee ernstig bezorgd over het tekort aan gevechtstoestellen vanwege de inmiddels ruim vier jaar vertraagde ontwikkeling en aflevering van de F-35. Om die reden wordt een nieuwe meerjaren aanschaf voorgesteld van totaal 124 F/A 18 Super Hornets (inclusief de Growler variant). Deze voortgezette aanschaf van Boeing Super Hornets houdt de productielijn daarvoor open tot 2014 en zal vrijwel zeker ten koste gaan van het totaal aan te schaffen F-35C’s (budget verschuift).
Het Huis van Afgevaardigden hierover:
“However, the Committee is extremely concerned by the Navy and Marine Corps managing and accepting an unprecedented level of operational risk within their tactical air force structure while waiting for the completion of the F?35B and F?35C.
The Committee estimates that by FY 2017, the Navy and Marine Corps inventory could be at least 250 aircraft short of requirements—the equivalent of five carrier air wings. This is an unacceptable outcome, and the Committee will not support future budget requests that fail to address the factual realities of a naval strike fighter shortfall.
Barring a complete reversal of the development and performance failures in the Joint Strike Fighter program, the Committee expects future budget submissions to continue the production of F?18s to prevent our naval airpower from losing significance in our nation’s arsenal.
Because of the Navy’s inability to meet required reporting dates, the bill makes technical corrections to the multi?year authority provided in the FY10 NDAA and requires the Secretary of the Navy to use the savings garnered from the multi?year procurement contract for 124 aircraft, over the previously planned annual procurement contracts, to procure additional F/A?18E or F/A?18F aircraft up to the quantity that the savings would enable.”

Bron:
US House Armed Services Committee; 19 mei 2010; H.R. 5136, National Defense Authorization Act FY2011

JSFNIEUWS100520-GK/jg

Zoals bekend worden de eerste aanloopseries in het JSF project ontwikkeld op basis van zogeheten “cost-plus-incentive-fee” contracten. In deze contractvorm is sprake van een niet vast afgesproken prijs, maar van een basisprijs met nacalculatie van tegenvallende kosten. Ook het voorlopige koopcontract voor het eerste testtoestel is hiervan sprake, dat betekent dat de prijs tot begin 2012 (definitieve levering) niet vast ligt.

Nacalculatie extra kosten productieserie LRIP2

Voor de tweede productieserie van 12 toestellen is het volgende aanvullende contract bekend gemaakt:
“Lockheed Martin Corp., Lockheed Martin Aeronautics Co., Fort Worth, Texas, is being awarded an $85,499,548 modification to a previously awarded cost-plus-incentive / award-fee contract (N00019-07-C-0097) in support of the Joint Strike Fighter air system low-rate initial production (LRIP) Lot II.
This modification provides for the procurement of the additional special tooling and special test equipment required under LRIP II to meet the anticipated production ramp. Work will be performed in Ft. Worth, Texas (35 percent); El Segundo, Calif. (24 percent); Lancashire, United Kingdom (17 percent); Turin, Italy (4.5 percent); and at various continental U.S. locations (19.2 percent) and locations outside the continental U.S. (0.3 percent).
Work is expected to be completed in April 2012. Contract funds in the amount of $25,786,266 will expire at the end of the current fiscal year.”

In de begroting van FY2010 gold een “fly away” kostprijs per stuk van een F-35A uit de LRIP2 serie van US$ 215 miljoen (€ 175 miljoen), deze stijgt met dit nieuwe contract naar US$ 222 miljoen (€ 180 miljoen). Maar verdere prijsverhogingen kunnen nog volgen. Duidelijk is ook dat werk voor de LRIP2 serie (waarvan de eerste al geleverd hadden moeten zijn, doorloopt tot in april 2012, pas daarna wordt de definitieve prijs duidelijk).

Nacalculatie extra kosten productieserie LRIP3

Voor de derde productieserie van 28 toestellen is het volgende aanvullende contract bekend gemaakt:
“Lockheed Martin Corp., Lockheed Martin Aeronautics Co., Fort Worth, Texas, is being awarded a $58,000,000 modification to the previously awarded cost-plus-incentive-fee contract (N00019-08-C-0028) for technical services required to meet production ramp rates in support of the Joint Strike Fighter air system low-rate initial production Lot III aircraft.
Work will be performed in El Segundo, Calif. (55 percent); Lancashire, United Kingdom (18 percent); Fort Worth, Texas (12.6 percent); and various continental U.S. locations (13.5 percent) and locations outside the continental U.S. (0.9 percent).
Work is expected to be completed in January 2011. Contract funds will not expire at the end of the current fiscal year. ”

In de begroting van FY2010 gold een “fly away” kostprijs per stuk van een F-35A uit de LRIP3 serie van US$ 209 miljoen (€ 170 miljoen), deze stijgt met dit nieuwe contract naar minimaal US$ 211 miljoen (€ 171,5 miljoen). Maar verdere prijsverhogingen kunnen nog volgen. In ieder geval is minstens één ander aanvullend contract in voorbereiding. Tevens zullen mogelijk nog meerwerk contracten volgen van motorenfabrikant Pratt & Whitney. De kans dat de Amerikaanse defensie zelf tientallen miljoenen meer zal betalen dan een van de partnerlanden is nihil. Daarmee is tevens duidelijk dat een F-35A CTOL uit deze derde serie, waarin ook het eerste Nederlandse testtoestel valt, aanzienlijk meer – tientallen miljoenen meer zelfs- zal kosten dan de in november 2009 door het Ministerie van Defensie opgegeven stuksprijs van ruim € 99 miljoen. Uit het Jaarrapport PV F16 over 2009 is op te maken dat ook hier sprake is van een contract met nacalculatieclausule, ofwel een niet vaste prijs.

Bron: US Ministerie van Defensie, 19 mei 2010

JSFNIEUWS100520-KR/kr

Realisatie testplanning

In de sinds 2008 geldende (inmiddels zesde) versie van de SDD fase (ontwikkelingsfase) wordt uitgegaan van 4991 testvluchten. Hier een overzicht van de testvluchten per fiscaal jaar (1 oktober tot 30 september) ten opzichte van deze planning uit 2008:
FY 2007: planning 27, realisatie 19
FY 2008: planning 97, realisatie 50
FY 2009: planning 317, realisatie 51
FY 2010: planning 1243, realisatie 90 vluchten tot heden
FY 2011: planning 1425
FY 2012: planning 1299
FY 2013: planning 593
Totaal planning 4991 vluchten, realisatie 210 vluchten (= 4% voltooid )
Totaal planning 11.000 vlieguren, realisatie 275 vlieguren (=2,5% voltooid).
Voor de goede orde vermelden we dat de testplanning nu wordt herzien en in de herziene planning voor 2010 is sprake van rond de 390 testvluchten. Maar ook dit zal nog een flinke klus worden om te halen. Bedoeling was in september 2008 nog om eind 2010 ruim 3.000 testvlieguren gehaald te hebben, met 275 gerealiseerde vlieguren op dit moment is hier een flinke achterstand zichtbaar.
Uit de beschikbaar komende gegevens van de laatste vier maanden blijkt dat met de luchtmachtversie F-35A CTOL in relatief korte tijd veel vluchten zijn gemaakt, zonder veel oponthoud. Dit is positief. Daarentegen lijken de problemen die er zijn zich met name te concentreren rond de veel complexere F-35B STOVL versie, bestemd voor gebruik door o.a. de US Marines. Hier zien we geregeld langdurige pauzes voor modificaties.

Prototype AA-1

Dit niet productie representatieve prototype vloog voor het eerst in december 2006 en werd in de herfst van 2009 na 91 vluchten uitgefaseerd. Het zal deze zomer gebruikt worden als “life firing” object. Tot nu toe is dit de enige F-35 die een keer supersoon heeft gevlogen, namelijk eind 2008, toen Mach 1.05 werd bereikt, de maximale snelheid waarmee de F-35 tot op heden heeft gevlogen.

Prototype AF-1 (Edwards AFB; 18 vluchten)

Prototype van de F-35A versie voor het testen van het airframe, bediening en de aerodynamica. Dit is het eerste productie representatieve prototype dat structureel gelijk moet zijn aan de door Nederland aan te schaffen F-35A, waarvan de eerste productietoestellen begin 2010 operationeel aan de US Air Force op Eglin AFB geleverd hadden moeten worden.
Langdurig was het de bedoeling dat het toestel begin 2009 zou vliegen. Uiteindelijk maakte het toestel de eerste vlucht op 14 november 2009. Na de derde vlucht op 19 november 2009 stond het toestel tot 20 april 2010 aan de grond vanwege aanvullende grondtests en modificaties. Vanaf 20 april 2010 werd intensief gevlogen, in een maand tijd werden 15 vluchten gemaakt, afgesloten met het vertrek naar Edwards AFB op 17 mei 2010.

Prototype AF-2 (Edwards AFB; 16 vluchten)

Prototype van de F-35A versie voor het testen van het airframe, bediening en de aerodynamica. Op 20 april 2010 maakte dit toestel de eerste vlucht. Inmiddels zijn 16 vluchten afgerond en vertrok het toestel op 17 mei 2010 in gezelschap van de AF-1 naar Edwards AFB voor verdere testen. Dit toestel is tot nu toe het meest succesvolle toestel in het programma en geeft een indicatie van de te verwachten positieve ontwikkelingen bij de meer recent afgebouwde prototypes.

Prototype AF-3 (productielijn)

Dit is een uiterst belangrijk toestel, de eerste F-35A met alle missiesystemen aan boord. Het testen hiervan is essentieel voor het tijdig voorbereiden van operationeel gebruik.
Eind 2008 was de verwachting nog dat dit toestel in mei of juni 2009 zou vliegen, maar er wordt nog steeds gewacht op de eerste vlucht.

Prototype AF-4 en AF-5 (productielijn)
Deze zijn nog steeds in afbouwfase. Zouden naar verwachting al eind 2009 vliegen, maar komen nu later in 2010 beschikbaar voor intensivering van het testprogramma.

Prototype BF-1 (NAS Patuxent River; 45 vluchten)

Het tweede prototype is een F-35B STOVL type, de BF-1. Deze vloog voor het eerst op 11 juni 2008, maar deze stond na 14 vluchten sinds september 2008 een jaar aan de grond.
Hover pit testing als voorbereiding voor verticale landen werd pas in september 2009 hervat, maar weer afgebroken vanwege problemen. In november 2009 vertrok het toestel naar NAS Patuxent River als voorbereiding voor de belangrijke mijlpaal: het uitvoeren van een verticale landing. Deze vond succesvol plaats op 18 maart 2010 tijdens de 42ste vlucht van dit toestel, 21 maanden later dan gepland. Daarna stond het toestel tot 5 mei 2010 aan de grond voor onderhoudswerkzaamheden. Ingewijden hier melden problemen met de aandrijving/clutch na de eerste verticale landing.

Prototype BF-2 (NAS Patuxent River; 26 vluchten)

Zou al eind 2008 vliegen. Maakte de eerste vlucht op 25 februari 2009, juist rond het bezoek van onze Tweede Kamer delegatie in Fort Worth. Stond daarna vijf maanden aan de grond vanwege op te lossen technische problemen tot 13 juli 2009. Hierna werden 9 vluchten gemaakt, alvorens vanaf 22 augustus een nieuwe hangarpauze in te gaan van twee maanden. Na de 11e en 12e vlucht, om uitgevoerde modificaties te testen, stond het toestel aan de grond tot 13 december 2009 om toen succesvol de 13e testvlucht af te ronden. Kort daarna werd het toestel overgevlogen naar Patuxent River. Tussen 24 februari en 29 april werd opnieuw een pauze ingelast voor modificaties. Inmiddels zijn 26 vluchten voltooid.

Prototype BF-3 (NAS Patuxent River; 13 vluchten)

Op 2 februari maakte dit derde F-35B prototype de eerste vlucht, bijna een jaar later dan de planning was in 2008. Aanvankelijk werden in hoog tempo een serie testvluchten afgewerkt, maar begin april 2010 kwam hier na de 13e vlucht een eind aan. Momenteel worden motortests uitgevoerd en verwacht wordt dat het vliegprogramma binnenkort hervat zal worden.

Prototype BF-4 (Fort Worth, 1 vlucht)

Op 7 april 2010 werd middels een uitgebreid persbericht melding gemaakt van de eerste succesvolle vlucht van een JSF met alle (allerlei) missiesystemen aan boord. Deze eerste F-35B met alle missiesystemen aan boord is essentieel voor het tijdig voorbereiden van operationeel gebruik. Het toestel is geladen met een (beperkte) softwareversie, Block 0.5.
Bij deze eerste vlucht is het gebleven, naar verluid vanwege een softwareprobleem in de aansturing van de centrale display in de cockpit. Er wordt nu gewerkt aan een software update, waarna een volgende vlucht zal kunnen plaats vinden. Teleurstellend voor het team dat na slechts een vlucht een dergelijk probleem naar boven kwam. Na een oponthoud van zes weken is de verwachting dat binnenkort de tweede vlucht zal plaats vinden.

Prototypes F-35C versie (productielijn)

Van de CF-1 t/m CF-3 zou volgens de planning van herfst 2008 de roll-out plaatsvinden tussen april en juni 2009. De eerste vlucht zou vervolgens plaatsvinden in oktober en november 2009. De roll-out ceremonie van de CF-1 vond plaats op 28 juli 2009, maar de eerste vlucht is nog telkens uitgesteld. Zo ver bekend zijn er (structurele) problemen met de vleugels ontdekt. Inmiddels zijn er berichten over een eerste vlucht van de CF-1 eind van het tweede kwartaal 2010 zal plaats vinden. De CF-2 en CF-3 zullen dan later in 2010 moeten volgen.

Uitstel operationele levering tot begin 2011

Vanwege de vertraging met het F-35A prototype, is ook de levering van de eerste productietoestellen uit de eerste aanloop productieserie (LRIP-1) vertraagd. Oorspronkelijk zou dit eind 2009 zijn, daarna werd langdurig vastgehouden aan een overdracht in februari 2010. Toen werd een nieuwe datum vastgesteld in augustus 2010. Inmiddels is onzeker of het nog in kalenderjaar 2010 zal lukken. Dit leidt tot vertraging in het opleidingsschema voor de eerste operationele vliegers (vlieginstructeurs) van de US Air Force en kan leiden tot verdere vertraging in het totale opleidingsschema in aanloop naar de IOT&E fase.
Terwijl twee prototypes van de F-35A nog geen veertig vluchten hebben gemaakt, een F-35A toestel met missiesystemen en Block 0.5 software nog nooit heeft gevlogen zijn er al acht F-35A productietoestellen (twee uit serie LRIP-1 en zes uit serie LRIP-2) vrijwel voltooid in de fabriek en zijn er 14 uit de LRIP-3 serie reeds in aanbouw. Wat we dan ook zien in Fort Worth is dat geregeld toestellen die nog nooit gevlogen hebben al weer gemodificeerd moeten worden aan de hand van nieuwe testresultaten. De verwachting is dat dit de komende tijd verder zal afnemen en dat meer en meer een strak productieproces kan ontstaan, zonder dat toestellen geparkeerd hoeven worden in afwachting van modificaties.

JSFNIEUWS100518-KR/kr

Vraag 1
Deelt u de mening dat het kabinet, gelet op zijn nieuwe status, niet kan overgaan tot definitieve keuze voor deelname aan de testfase van het JSF-project, zoals voorzien in de motie Hamer van 23 april 2009 (Kamerstuk 26 448, nr. 178)?

Vraag 3
Deelt u de mening dat het kabinet, gelet op zijn nieuwe status, geen besluit kan nemen over de aanschaf van het tweede JSF-testtoestel?

Vraag 4
Wat zullen de consequenties zijn als er niet wordt over gegaan tot de aanschaf van het tweede testtoestel? Staat u nog steeds achter uw woorden dat als Nederland niet besluit tot de aanschaf van de JSF-testtoestellen, Nederland daarmee uit de testfase stapt?

Antwoord Defensie op vragen 1, 3 en 4
Gezien de huidige omstandigheden zal het demissionaire kabinet geen besluit tot aanschaf van een tweede F-35-testtoestel meer voorleggen aan de Kamer. Dat geldt derhalve ook voor de effectuering van het besluit tot deelneming aan de Initiële Operationele Test en Evaluatie (IOT&E)-fase, aangezien voor deelneming aan de IOT&E en de daaraan voorafgaande opleidingen van vliegers minimaal twee testtoestellen moeten worden aangeschaft.
Het feit dat dit kabinet geen besluit over het tweede testtoestel neemt, betekent niet dat deelneming aan de IOT&E onmogelijk is geworden. De gevolgen van uitstel van het besluit tot aanschaf van het tweede testtoestel worden nog bezien. Met de Verenigde Staten is overleg hierover gaande. Hierbij speelt ook een rol dat in de Verenigde Staten vertraging is opgetreden bij de onderhandelingen over de LRIP-4 productieserie, waarvan het geplande tweede testtoestel deel uitmaakt. Voorts ondervindt de productie van F-35-toestellen vertraging en zal de IOT&E-fase later beginnen. De Kamer is hieromtrent met de brief van 16 februari jl. geïnformeerd (Kamerstuk 26 488, nr. 217).

Vraag 2
Wanneer zou moeten worden besloten of de ‘verplichting tot koop’ die is aangegaan voor het eerste testtoestel, wordt teruggedraaid of niet?

Antwoord Defensie
Na het algemeen overleg van 22 april 2009 en het plenaire debat van 23 april 2009 heeft de Kamer door aanvaarding van de motie-Hamer c.s. (Kamerstuk 26 488 nr. 178) ingestemd met het aangaan van de verplichtingen voor de productie van het eerste Nederlandse testtoestel uit de LRIP-3 productieserie. Dit toestel zal niet eerder dan eind 2011 worden overgedragen. Tot het moment waarop het eerste testtoestel aan Nederland wordt overgedragen bestaat de mogelijkheid af te zien van de koop van dit toestel, waaraan kosten zullen zijn verbonden. Het Memorandum of Understanding (MoU) over de productie, instandhouding en doorontwikkeling (PSFD MoU) dat Nederland in 2006 getekend heeft, bevat afspraken over het afzien van de koop van toestellen.
Daarnaast hebben Nederland en de Verenigde Staten op 6 mei 2009 een side letter ondertekend waarin is overeengekomen in geval van afzien van de koop te zoeken naar de meest efficiënte wijze waarop dit kan.

Vraag 5
Welke stappen zijn nodig om volledig uit het JSF-project te treden?

Antwoord Defensie
Nederland heeft tot op heden vier MoU’s ondertekend die ons land zou moeten opzeggen bij een besluit uit het JSF-project te stappen. Dat zijn naast het hiervoor genoemde PSFD MoU uit 2006, het MoU uit 2002 over de ontwikkeling van de JSF (System Development and Demonstration, SDD), het in 2006 door Nederland en Italië getekende Production & Sustainment (P&S) MoU voor Europese samenwerking waar Noorwegen vervolgens in 2007 tot is toegetreden, en het MoU uit 2008 over de IOT&E. Ook zou Nederland moeten afzien van de koop van het eerste testtoestel en van de in 2008 aangegane verplichting voor onderdelen met een lange levertijd (long lead items) voor het tweede testtoestel.
Afgezien van de vooraf niet in te schatten gevolgen voor de internationale reputatie, de Nederlandse industrie en het project Vervanging F-16, zijn daarmee uitstapkosten gemoeid waarover de Kamer is geïnformeerd met het addendum bij de jaarrapportage voor het project Vervanging F-16 over 2008 (Kamerstuk 26 488, nr. 173). In de jaarrapportage over 2009 zullen deze uitstapkosten worden geactualiseerd.

Bron:
Brief Ministerie van Defensie aan Tweede Kamer d.d. 23 maart 2010

JSFNIEUWS100410-NB/nb

Onderstaande laten we de brief integraal volgen:

“Met de brief van 16 februari jl. (Kamerstuk 26 488, nr. 217) heb ik de Kamer geïnformeerd over de herstructurering van het F-35-programma en de maatregelen die de Amerikaanse minister van Defensie Gates op 1 februari jl. op hoofdlijnen heeft gepresenteerd. Inmiddels is informatie bekend over de nadere uitwerking van deze herstructureringsmaatregelen en over de onderzoeken die daartoe hebben geleid. Met deze brief informeer ik de Kamer daarover. Deze informatie is besproken tijdens de JSF CEO Conference die gehouden werd op 4 maart jl. in de Verenigde Staten. De conferentie werd voorgezeten door de Amerikaanse onderminister van Defensie voor Acquisition, Technology and Logistics, Dr. Carter. Namens het ministerie van Defensie heeft de directeur van de Defensie Materieel Organisatie aan de conferentie deelgenomen. Voorts heeft op 11 maart jl. de Amerikaanse Senaatscommissie voor Defensie een hoorzitting gehouden over de herstructurering van het F-35-programma, waarbij onder meer Dr. Carter en de Director Cost Assessment and Program Evaluation van het Pentagon, mevr. C.H. Fox, een verklaring hebben afgelegd.

Het Pentagon heeft aangekondigd dat in april geactualiseerde SAR-kosteninformatie beschikbaar komt, begin juni gevolgd door de uiteindelijke Nunn-McCurdy cijfers. Hiermee kunnen de gevolgen voor de stuksprijs van F-35-toestellen en vervolgens voor de financiële ramingen van het project Vervanging F-16 worden vastgesteld.
Met de brief van 16 februari jl. is gemeld dat de LRIP-4-onderhandelingen, waarvan het geplande tweede Nederlandse F-35-testtoestel deel uitmaakt, naar verwachting eind april worden voltooid, waardoor het JSF Program Office (JPO) en Lockheed Martin eind mei het contract zouden kunnen sluiten. Er treedt verdere vertraging op aangezien de certificering van het programma in het kader van de Nunn-McCurdy wetgeving eind mei nog niet zal zijn voltooid. Het JPO mag namelijk in afwachting van de uitkomst van dat proces geen contracten sluiten. Met de beantwoording op 11 maart jl. van vragen van het lid Van Velzen is de Kamer gemeld dat het demissionaire kabinet geen besluit tot aanschaf van een tweede F-35-testtoestel meer zal voorleggen aan de Kamer. Dat geldt de facto ook voor de effectuering van het besluit tot deelneming aan de IOT&E-fase, aangezien voor deelneming aan de IOT&E en de daaraan voorafgaande opleidingen van vliegers minimaal twee testtoestellen moeten worden aangeschaft.”

Bron: Brief Ministerie van Defensie aan Tweede Kamer d.d. 23 maart 2010

JSFNIEUWS100410-NB/nb

Interessant is inmiddels het antwoord op de Vragen 2, 3 en 5 waarin Defensie de Tweede Kamer aangeeft zich te baseren op de Pentagon kosteninformatie uit de Selected Acquisition Reports (SAR) over 2009 met geactualiseerde kosteninformatie. Deze
rapportage is inmiddels verschenen en meldt een aanzienlijke stijging van de kosten van de JSF. Aanvullend is daarnaast op basis van deze SAR een verdere kostenstudie opgedragen die in juni 2010 verschijnt. Welke consequenties dat zal hebben voor de door onze Defensie gehanteerde kostenramingen is op dit moment onduidelijk.

Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat Generaal-Majoor David R. Heinz van het Amerikaanse Marine Corps en programma-manager van het F-35 Joint Strike Fighter programma per 1 februari ontslagen is door de Amerikaanse minister van Defensie Gates, met de mededeling aan de media “One cannot absorb the additional costs in this program and the delays without people being held accountable”? (naar aanleiding van
een artikel in DefenseNews, 1 februari 2010: “F-35 chief fired, money withheld from Lockheed”

Antwoord Defensie
Met de brief van 16 februari jl. (Kamerstuk 26 488 nr. 217) is de Kamer geïnformeerd over de herstructurering van het F-35-programma en de maatregelen die de Amerikaanse minister van Defensie Gates heeft genomen. De vervanging van de directeur van het JSF Program Office (JPO) is een aangelegenheid van het Amerikaanse ministerie van Defensie.

Vraag 2
Is het u bekend dat het F35 Joint Program Office langdurig en systematisch onbetrouwbare informatie aan de Amerikaanse minister van Defensie heeft doorgegeven over het JSF programma en slecht nieuws achter heeft gehouden? Kent u de uitspraak die de minister van Defensie deed, namelijk: “It is clear there were more problems than we were aware of. The cost estimates are in accord with the JET and not the JPO. And we think the restructuring will mitigate the more pessimistic conclusions of the JET”? Deelt u de mening van minister Gates dat de informatie van het F35 Joint Program Office (JPO) over de geraamde kosten voor de JSF niet kloppen en die van het onafhankelijke Joint Estimate Team wel?

Vraag 3
Kunt u aangeven welke informatie afkomstig van het JPO van de inmiddels ontslagen Generaal-Majoor Heinz door u als feit is overgenomen en benut voor eigen gebruik en om de Kamer mee te informeren over de voortgang van het JSF-project?

Vraag 5
Deelt u de mening dat het wenselijk is dat alle informatie over het JSF-programma opnieuw beoordeeld wordt en gekeken wordt of de informatie feitelijk klopt?

Antwoord Defensie op Vragen 2, 3 en 5
Minister Gates heeft op 1 februari jl. tijdens zijn presentatie van de Amerikaanse conceptdefensiebegroting voor 2011 gemeld dat een aantal doelstellingen van het F-35 programma niet is gehaald. Hij doelt daarmee op vertragingen in de productie en de testfase. Deze vertragingen waren al door het JPO gerapporteerd en van het achterhouden van slecht nieuws is dus geen sprake. De Kamer is in de tweede helft van 2009 op een aantal momenten geïnformeerd over de vertragingen op grond van de destijds bekende, door het JPO verstrekte informatie (Handelingen TK 2008–2009, aanhangsel nr. 3623, Kamerstuk 26 488, nr. 202, Handelingen TK 2009–2010, aanhangsel nr. 1093). Het JPO was van mening dat de achterstanden in de productie van F-35-toestellen en als gevolg daarvan in de testfase zouden kunnen worden ingelopen. Dit is de Kamer gemeld, waarbij tevens is uiteengezet dat het Pentagon op grond van het geactualiseerde rapport van het Joint Estimating Team (JET) en van rapportages van het JPO, Lockheed Martin, de motorfabrikanten en andere deskundigen een beslissing zou nemen over de benodigde maatregelen.
Minister Gates heeft op 1 februari jl. bekendgemaakt dat het F-35-programma wordt geherstructureerd door onder meer de SDD-fase met dertien maanden te verlengen. Het Pentagon heeft geoordeeld dat de opgetreden vertraging niet meer kan worden ingelopen. Het verschil in de kostenramingen van het JPO en het JET hangt mede samen met de uiteenlopende visies op de haalbaarheid van de planning van de SDD-fase. De verlenging van de SDD-fase en de verdere vertraging in de productie van F-35-toestellen leiden immers tot extra kosten.
Defensie baseert de kostenramingen voor het project Vervanging F-16 op door het Pentagon met Selected Acquisition Reports vastgestelde kosteninformatie over het F-35-programma. Met de brief van 16 februari jl. is gemeld dat het Pentagon naar verwachting in april a.s. met het Selected Acquisition Report (SAR) over 2009 geactualiseerde kosteninformatie voor het F-35 programma zal bekendmaken waarin ook de herstructurerings¬maatregelen zullen zijn verwerkt. Met het oog hierop heeft een nieuwe beoordeling van eerdere informatie over de kosten en de voortgang van het F-35-programma geen toegevoegde waarde. Overigens is ook gemeld dat deze actualisering niet in de jaarrapportage van het project Vervanging over 2009 kan worden verwerkt, tenzij het SAR-rapport eerder dan verwacht beschikbaar zou komen. Zo niet, dan zal de Kamer afzonderlijk worden geïnformeerd over de geactualiseerde kosteninformatie.

Vraag 4
Is het waar dat ook de Algemene Rekenkamer in haar eerdere analyses gebruik heeft gemaakt van de informatie van het JPO?

Antwoord Defensie
Het is niet aan Defensie deze vraag te beantwoorden. De Algemene Rekenkamer wordt van deze vraag op de hoogte gesteld.

Vraag 6
Deelt u de mening dat, totdat duidelijk is of de informatie waarop u zich baseert als het gaat om de budgetoverschrijdingen in het JSF-programma, de vertragingen in de ontwikkeling en de vertraging in het testprogramma ook feitelijk correct zijn, er geen nieuwe besluiten genomen mogen worden die ons dieper in dit moeras trekken? Deelt u de mening dat dit zou moeten betekenen dat het besluit over de aanschaf van het tweede testtoestel tot nader order uitgesteld zou moeten worden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord Defensie
Gezien de huidige omstandigheden zal dit kabinet geen besluit tot aanschaf van een tweede testtoestel meer voorleggen aan de Kamer. De geactualiseerde kosteninformatie van het SAR-rapport komt naar verwachting in april beschikbaar. Zie verder het antwoord op de vragen 2, 3 en 5.

Vraag 7
Is het u bekend dat de Amerikaanse minister van Defensie ook heeft besloten om 614 miljoen dollar (‘performance fees’) minder te betalen aan de producent Lockheed Martin wegens achtergebleven prestaties? Welk effect zal dit hebben op de uiteindelijke kostprijs van de door u gewenste JSF-toestellen?

Antwoord Defensie
Ja, met de brief van 16 februari jl. is gemeld dat Lockheed Martin $ 614 miljoen minder krijgt betaald dan geraamd. Lockheed Martin ontwikkelt en bouwt de F-35 op basis van cost plus incentive contracten, waarbij een deel van de betalingen pas volgt als de afgesproken doelstellingen worden gehaald. De korting betreft de prestatieopslag (incentive fee) voor Lockheed Martin voor de ontwikkeling van de F-35 en heeft daardoor geen invloed op de stuksprijs van de F-35. Het genoemde bedrag wordt door het Pentagon weer geïnvesteerd in de geherstructureerde SDD-fase.

Vraag 8
Is het waar dat het Amerikaanse JSF-programma inmiddels 45% meer kost dan gepland is? Wat is het exacte bedrag? Welk effect zal dit hebben op de uiteindelijke kostprijs van de door u gewenste JSF-toestellen?

Antwoord Defensie
Met de brief van 16 februari jl. is gemeld dat minister Gates het op 1 februari jl. nog onzeker achtte of in verband met de Amerikaanse Nunn-McCurdy wetgeving de grens van 50 procent kostenstijging wordt bereikt. Inmiddels is duidelijk dat het Pentagon de overschrijding van die grens bekend zal maken bij de formele toezending van het SAR-rapport aan het Congres in april. De Kamer zal hieromtrent afzonderlijk nader worden geïnformeerd.

Vraag 9
Is het waar dat van de voor 2009 geplande 168 testvluchten er slechts 16 zijn uitgevoerd? Welk effect zal dit hebben op de Nederlandse planning voor de vervanging van de F-16?

Vraag 10
Is het waar dat er bij het uitkomen van de Amerikaanse defensiebegroting voor fiscaal jaar 2011 is medegedeeld dat de ontwikkeltijd voor de JSF nog eens met 13 maanden verlengd zal worden? Welk effect zal dit hebben op de Nederlandse planning voor de vervanging van de F-16? Welk effect zal dit hebben op de uiteindelijke kostprijs van de door u gewenste JSF-toestellen?

Antwoord Defensie vragen 9 en 10
In het Amerikaanse begrotingsjaar 2009, dat de periode 1 oktober 2008 tot en met 30 september 2009 betrof, zijn zestien van de geplande 168 testvluchten met de STOVL-versie van de F-35 uitgevoerd. Met de CTOL-versie waarvoor Nederland belangstelling heeft zijn in dezelfde periode 36 testvluchten uitgevoerd.
De verlenging van de SDD-fase met dertien maanden beoogt de overlap tussen de ontwikkeling, het testprogramma van Lockheed Martin en de operationele test- en evaluatiefase (IOT&E-fase) te beperken. De overlap was toegenomen door de vertraging in de productie van testtoestellen die vervolgens ook leidde tot een vertraging in het testprogramma. Door de herstructurering is er in de planning bijvoorbeeld geen overlap meer tussen de testfase van de Block 3 versie bij Lockheed Martin en de IOT&E-fase.

Met de herstructurering van de SDD-fase is een bedrag van $ 2,8 miljard gemoeid. Nederland neemt deel aan de SDD-fase van het JSF-programma op basis van een vaste bijdrage van $ 800 miljoen en hoeft dan ook niet mee te betalen aan de budgetverhoging. Met de brief van 16 februari jl. is ook melding gemaakt van een verschuiving in het Amerikaanse bestelschema van per saldo 121 toestellen. Deze maatregel vertraagt de productieleercurve en verlaagt het aantal toestellen in de desbetreffende productieseries, waardoor de stuksprijs van toestellen vanaf LRIP-5 zal stijgen.

De gevolgen van de herstructurering van het F-35-programma en de bevindingen van het JET voor de stuksprijs van F-35-toestellen en de planning van het project Vervanging F-16 zullen verder worden beoordeeld nadat naar verwachting in april de SAR-kosteninformatie door het Pentagon beschikbaar wordt gesteld. Zie ook de beantwoording van de vragen 2, 3 en 5.

Bron:
Brief Ministerie van Defensie aan Tweede Kamer d.d. 11 maart 2010

JSFNIEUWS100410-NB/nb

Op 18 maart 2010 werd op de marinebasis NAS Patuxent River door F-35 STOVL testpiloot Graham Tomlinson, na een serie van circa 10 voorbereidende vluchten sinds januari, de eerste verticale landing uitgevoerd. Deze mijlpaal, oorspronkelijk voorzien voor de zomer van 2008, begon met een zeer korte startaanloop, waarbij Tomlinson met 80 knots loskwam van de grond. Na een vlucht van 13 minuten keerde hij terug boven de vliegbasis en positioneerde het toestel op 150 voet hoogte in “hover mode” boven het vliegveld en bleef zo circa een minuut stil hangen in de lucht. Daarna zette hij de daling in om te landen op de landingsbaan. Het was de 42e testvlucht van prototype BF1. Totaal waren tot en met 18 maart 74 testvluchten uitgevoerd met de drie prototypes van de F-35B versie sinds de eerste vlucht van deze versie in juni 2008.

Tevreden reacties betrokkenen over deze mijlpaal

Tomlinson, een voormalige Royal Airforce vlieger op de Harrier en sinds 1986 werkzaam voor BAE Systems was zeer te spreken over het gemak waarmee de F-35B te bedienen is in vergelijking met de Harrier. Hij zei hierover na afloop: “The low workload in the cockpit contrasted sharply with legacy short takeoff/vertical landing (STOVL) platforms. Together with the work already completed for slow-speed handling and landings, this provides a robust platform to expand the fleet’s STOVL capabilities.”
Robert J. Stevens, Lockheed Martin chairman en chief executive officer, zei na afloop: “Today’s vertical landing of the F-35 BF-1 aircraft was a vivid demonstration of innovative technology that will serve the global security needs of the U.S. and its allies for decades to come. I am extremely proud of the F-35 team for their dedication, service and performance in achieving this major milestone for the program.”

Eerste F-35 met missie sytemen vliegt

Het eerste van missie systemen voorziene F-35 Lightning II toestel maakte woensdag 7 april 2010 de eerste vlucht. Het toestel, een F-35B STOVL variant voor de US Marines is het zesde prototype dat vliegt en het vierde F-35B prototype. Dit prototype, de BF-4 is het eerste dat voorzien is van radar en sensoren; in de andere prototypes waren deze nog weggelaten.
Gedurende de vlucht, uitgevoerd door F-35 Testvlieger David Nelson klom het toestel naar 15.500 voet (4700 meter) hoogte en controleerde de motor response met verschillende throttle standen en voerde een serie manoeuvres uit om diverse besturingsfuncties van het toestel te testen. Het toestel startte om 10:04 uur vanaf het fabrieksvliegveld van Fort Worth en landde daar weer veilig om 10:59 uur.
Het was de 171ste vlucht van een F-35 prototype sinds de start van het testvliegen in 2006. Totaal moeten circa 5.000 testvluchten worden uitgevoerd. In de bijgewerkte planning van september 2008 was de eerste vlucht nog voorzien voor 24 maart 2009, door onvoorziene omstandigheden is dit ruim een jaar vertraagd.

Lockheed Martin: uniek moment

Eric Branyan, Lockheed Martin F-35 deputy program manager, na afloop over deze vlucht: “Today’s flight initiates a level of avionics capability that no fighter has ever achieved. The F-35’s next-generation sensor suite enables a new capability for multi role aircraft, collecting vast amounts of data and fusing the information into a single, highly comprehensible display that will enable the pilot to make faster and more
effective tactical decisions.”

De F-35 missiesystemen verwerken en combineren data van een breed scala aan sensoren om de piloot van optimale informatie te voorzien. De F-35’s missiesystemen omvatten:
- Northrop Grumman AN/APG-81 Active Electronically Scanned Array radar
- Lockheed Martin Electro-Optical Targeting System (EOTS)
- Lange-afstands passie infrarood search and track system
- Northrop Grumman Electro-Optical Distributed Aperture System (EO-DAS)
- Passieve systemen voor lange-afstands dreigingsdetectie
- BAE Systems Electronic Warfare (EW) system
- VSI Helmet Mounted Display System (HMDS)
- Helm met integraal virtueel head-up dislay en informatieprojectie
- Northrop Grumman Integrated Communication, Navigation & Identification
- Honeywell Inertial Navigation System
- Raytheon Global Positioning System

Deze systemen zullen de komende tijd in dit F-35 prototype BF-4 worden getest, nadat deze al eerder in laboratoria en in een omgebouwd Boeing 737 vliegend laboratorium gedurende duizenden uren zijn getest.
De BF-4 is het eerste toestel voorzien van softwareversie Block 0.5. De andere F-35’s vliegen nog met de basale Block 0.1 versie. De uiteindelijke operationele variant, zoals voor Nederland voorzien, moet worden uitgerust met softwareversie Block 3.0. De Block 0.5 versie bevat reeds circa 50% van de functionaliteit van Block 3.0.
Het is de bedoeling dat de BF-4 binenkort naar de vliegbasis Naval Air Station Patuxent River verhuist, waar ook de andere 3 F-35B prototypes zijn gehuisvest.

Bron:
Persbericht Lockheed Martin 18 maart 2010
Persbericht Lockheed Martin 7 april 2010

JSFNIEUWS100410-KR/nb