Sep 18 2009
Geluid blijft JSF achtervolgen (deel 1)
Leeuwarden - Het vele geluid blijft de JSF achtervolgen, ondanks dat het Nationaal Lucht en Ruimtevaartlaboratorium in juli een “geruststellend” rapport presenteerde waaruit bleek dat het wel mee zal vallen. Staatssecretaris Jack de Vries liet toen verheugd weten dat de beide vliegbases Volkel en Leeuwarden voldoende geluidsruimte hebben om respectievelijk 80-85% en 84% van de geplande oefenbehoefte te realiseren. De rest zou in het buitenland gevlogen moeten worden. De geluidsbelasting, uitgedrukt in Kosteneenheden, gaven geluidscontouren rondom beide vliegbases die zelfs nog iets gunstiger uitpakken dan die van de huidige F-16.
De bewonersvertegenwoordigers uit de COVM vliegbasis Leeuwarden lieten toen al direct weten dat het NLR rapport een onjuiste voorstelling van zaken gaf. Het NLR zou voor de JSF een te laag geluidsniveau gehanteerd en een aantal dubieuze aannames gedaan hebben. Op verzoek van deze COVM Leeuwarden kwamen vertegenwoordigers van zowel het NLR als Defensie donderdag 3 september naar Leeuwarden voor nadere uitleg. Medio september zal een zelfde bijeenkomst in Volkel plaatsvinden.
De COVM die anders altijd openbaar vergadert, deed dat deze keer achter gesloten deuren vanuit de gedachte dat er dan meer vrijuit gesproken zou kunnen worden. Hoewel we aanwezig waren bij dit overleg kunnen we daarom niet vrijelijk hieruit citeren, ook al zijn er geen vertrouwelijke onderwerpen aan bod geweest.
Verschil tussen Amerika en Nederland onverklaarbaar
Kernvraag was het verschil in geluid tussen het NLR en de Amerikaanse cijfers. Het NLR zegt dat ze hetzelfde aantal decibel hanteert als haar collega in Amerika, het Air Force Research Laboratory (AFRL). Beiden gebruiken de uitkomsten uit de geluidsmetingen gehouden op Edwards AFB in oktober vorig jaar. Het NLR stelt dat de JSF een LAmax heeft van 110 dB(A) op 1000 ft en bij military thrust. Het AFRL hanteert echter 121 dB(A)! (Zie bijlage “JSF Edwardnoiseresultbriefing 7 april ’09” dia 9 uit powerpointpresentatie Edwards meting). Dit geluidsniveau is uitgedrukt in SEL, een decibeleenheid waarin ook het opkomende en dalende geluid voor en na de geluidspiek verdisconteerd zit. In Nederland gebruiken we echter de LAmax. Het NLR verklaarde dat de SEL bij vliegtuigen bijna altijd hoger ligt dan de LAmax. Dat zou dus een verklaring kunnen zijn voor het gehanteerde verschil. Maar,…….. de werkelijkheid is dat dit voor de JSF net andersom geldt. Uit een ander geluidsonderzoek in Amerika blijkt namelijk dat de 121 SEL dB(A) bij de JSF overeenkomt met 124 dB(A) LAmax. Nog eens drie decibel meer! Zie voor een vergelijkend overzicht onderstaande afbeeldingen uit de bijlage “Geluidschema Brac Eglin SEL en LAmax”) (USAF BRAC Rapport oktober 2008).


Gevolg is dat het verschil in geluidsniveau tussen het NLR en het AFRL maar liefst 14 decibel is. Dat is 16 keer zoveel geluid. De cijfers van het AFRL zijn dus niet dezelfde, zoals het NLR wel stelt. Natuurlijk werden het NLR en Defensie hier door leden van de COVM over bevraagd. Maar ondanks dat dit het voorziene hoofdonderwerp was, wisten het NLR en Defensie hier geen goede verklaring voor te geven. Ze hebben op verzoek van de COVM beloofd beide rapporten naast elkaar te leggen en hier alsnog een reactie op te geven.
Sneller stijgen en gas terugnemen; exclusief voor de JSF?
Verder valt de geluidsbelasting voor de omgeving volgens het NLR wel mee omdat de JSF sneller kan stijgen en eerder gas terug kan nemen bij de start. Een argument waar de staatssecretaris ook geregeld gebruik van maakt. Op pagina 21 van het NLR-rapport staat:
“Een klimprofiel met een overgang naar gereduceerde ETR is een specifiek F-35 profiel. De F-16 MLU kent geen klimmende starts met een overgang naar gereduceerd motor vermogen”.
Maar is een gereduceerd ETR alleen voorbehouden aan de JSF? Kunnen de F-16 of de Saab Gripen NG dat dan niet? In eerdere COVM vergaderingen vertelde de basisleiding onomwonden dat dit met de F-16 ook gebeurt. Een F-16 vlieger zegt het zo:
“Het klimprofiel en gas terugnemen doen we ook met de F-16: met external brandstoftanks starten in afterburner en bij 350 knopen uit afterburner komen. Niets nieuws. Des te meer headwind, des te eerder uit A/B. Gunstig voor bewoners waar je overheen of omheen vloog, maar nadelig voor hen aan de kop van de baan waar al het geluid overheen waait”.
Een verklaring die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat.
Technische specificaties
Een drietal zaken zijn van belang om het klimprofiel te bepalen.
1. Aerodynamica van het toestel
2. De verhouding stuwdruk – gewicht
3. Het draagvermogen van de vleugels.
Van het eerste is bekend dat die bepaald niet in het voordeel zijn van de JSF. Het tweede punt, de verhouding stuwdruk-gewicht, is ook al niet in het voordeel van de JSF. Die is namelijk 0,9, terwijl die van de F-16 op 1 zit en van de Saab Gripen NG zelfs op 1,11. Bij een verhouding van 1 of hoger kan het toestel recht omhoog vliegen.
De JSF kan dat dus niet, de F-16 net en de Saab Gripen NG ruimschoots.
Het derde punt, het draagvermogen van de vleugels, pakt voor de JSF ook niet gunstig uit in een vergelijking. Elke m2 vleugeloppervlak van de JSF moet 471 kg de lucht in tillen. Bij de F-16 MLU is dat 411 kg en bij de Saab Gripen NG zelfs maar 307 kg. (de gemiddelde gewichten zijn door ons aangehouden zoals opgegeven door de fabrikant). Het klimprofiel van de F-16 MLU is 18,9 km per minuut. Dat van de JSF zal daar onder liggen, dat van de Saab Gripen daarboven.
De conclusie is duidelijk. Het sneller kunnen stijgen en gas terugnemen is helemaal niet voorbehouden aan de JSF. Integendeel!
Betrouwbaarheid rapportages in geding
Bovenstaand voorbeeld maakt wel iets anders duidelijk. Namelijk dat het NLR blijkbaar kritiekloos de gewenste invoergegevens van Defensie heeft overgenomen. Het NLR stelt dat invoergegevens nog gecheckt zijn bij de Nederlandse vliegers, maar gezien de hier boven vermelde verklaring van een F-16 vlieger zal deze hier vast uit gevallen zijn.
Het maakt het NLR rapport er niet geloofwaardiger op.
Al eerder schreef JSFnieuws (zie 25 maart ’09) dat aan de onafhankelijke positie van het NLR getwijfeld wordt en dat ze steeds meer functioneert als een commercieel functionerend bureau, officieel door Lockheed Martin genoemd als partner in zijn “F35 Global Supply Team”. Op 19 januari werd tijdens het werkbezoek van de staatssecretaris aan de regio Leeuwarden door ons gevraagd alle schijn van belangenverstrengeling te voorkomen door een onafhankelijk bureau de berekeningen van het NLR te laten checken. Tot dusverre zonder resultaat.
Deel 2 “Echte geluidsmetingen vertellen de waarheid” volgt.
Bron: Rapport NLR 15-jul-2009 “Verwachte geluidsbelasting JSF”
Auteurs:
Gerard Veldman Cornjum (gfjveldman@hetnet.nl)
Geert Verf Marssum (g.verf@chello.nl)
Beiden namens omwonenden lid van de COVM Leeuwarden

