Jul 29 2008

Lockheed in Noorwegen: ijzersterke positie

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 12:35 onder Andere JSF landen

Oslo(N) – Lockheed heeft met de JSF in Noorwegen een ijzersterke positie. De concurrenten brengen hiertegen alles in stelling. Zo onthulde de Noorse krant Aftenposten vorige week waarom Eurofighter vorig jaar verder afzag van het meedoen in de Noorse competitie.

Het Noorse dagblad Aftenposten schreef vorige week dat de Noorse luchtmacht officials de offerte specificaties zodanig opgesteld hebben dat als belangrijkste functie voor de opvolger van de F-16 de taak als grondaanvaller naar voren komt. En de JSF is primair een grondaanvals toestel. De krant baseert dit op documenten die in handen zijn van defensie analist John Berg, die werkt voor het wereldbekende Engelse Janes Information’s defensie informatie instituut. Defensie analist John Berg denkt dat op basis van de specificaties in de offerte aanvragen van de Noorse Luchtmacht de Joint Strike Fighter (JSF) sterk bevoordeeld wordt. De Noorse luchtmachttop zou dit doen omdat zij graag wil blijven samenwerken met Amerika ten behoeve van toekomstigem gezamenlijke gevechtsoperaties in het Midden Oosten.
Berg’s onthullingen in de Aftenposten hebben furieuze reacties ontlokt uit militaire kringen. “Berg weet niet waar hij over praat” zegt voormalig gevechtspiloot Per Eckholdt.

Reactie politiek

Staatssecretaris van Defensie Barth Eide spreekt Berg’s claims eveneens tegen. “Onze belangrijkste prioriteit is onze eigen achtertuin. We moeten plannen voor een periode van de komende 30-40 jaar en niemand weet met welke uitdagingen we in die tijd te maken krijgen. In het ergste geval zullen onze toestellen met meer te maken krijgen dan alleen oefenvluchten en patrouilleren. Dus zullen ze in staat moeten zijn onze marinefregatten te ondersteunen, aanvallen op zeedoelen te doen, luchtverdediging uit te voeren en andere taken te doen. De capaciteit voor het doen van gronddoelen is hier een van”, aldus Barth Eide. Hij benadrukt dat zijn commentaar overeenstemt met defensie chef Sverre Diesen’s advies over wat de Regering zou moeten overwegen bij de keuze van een F-16 vervanger voor de Noorse Luchtmacht.
John Berg, een vooraanstaand analist, is het hier niet mee eens. Hij zegt dat de JSF primair een grondaanvaller is, onvoldoende geschikt voor luchtverdediging en dat op basis van de documenten van de Noorse Luchtmacht van 27 oktober 2007 hem duidelijk is geworden dat de grondaanvalstaak van de JSF sterk uitvergroot is ten koste van de andere taken. Hierdoor zou volgens Berg de JSF in de kandidatenevaluatie bevoordeeld worden. Dit zou de reden zijn dat Eurofighter, na uitgebreide discussie hierover, eind 2007 in Noorwegen afgehaakt heeft.

IJzersterke positie Lockheed

Voorstanders van de JSF binnen de luchtmacht wijzen erop dat de Noorse Luchtmacht een lange relatie heeft met Lockheed Martin, de producent van de JSF. De belangrijkste wapensystemen van Noorwegen zijn op dit moment allemaal afkomstig van dit bedrijf: dit zijn de F-16, de AEGIS luchtverdedigingssystemen, de MK 41 lanceersystemen, de
P-3 Orion patrouille vliegtuigen, de C-130 Hercules transportvliegtuigen. Bovendien worden Noorse piloten opgeleid in de USA, zodat de luchtmacht sterke banden heeft met de Amerikanen. Onmiskenbaar een voordeel bij optreden in NATO verband bij een eventueel te voeren coalitie oorlog in bijvoorbeeld het Midden Oosten. De Amerikaanse ambassade heeft al herhaaldelijk gewaarschuwd voor de nadelige gevolgen in de Amerikaans-Noorse relatie wanneer Noorwegen geen JSF’s koopt. In mei 2006 zei hij tijdens een speech, in aanwezigheid Noorse regeringsleden, politici en defensietop, dat wanneer Noorwegen iets anders zou kiezen dan de JSF, dan de mogelijkheid om samen wereldwijd gevechtsoperaties uit te voeren zou worden verzwakt en dat dit wat de USA betreft ongewenst was. Eind 2007 sprak de Amerikaanse ambassadeur Benson Whitney nog duidelijker taal tegen het Noorse publiek “Geen contract, geen contact” zei hij in een interview. Expliciet gaf hij aan, dat dit gevolgen zou hebben voor de oefenmogelijkheden van de Noorse luchtmacht in de USA.

Lockheed sponsort Noorse Ambassadefeesten

Politieke tegenstanders van de JSF aankoop wijzen er op dat deze monopolie positie van Lockheed een zuivere keuze in de weg staat en dat de betrokkenheid van Lockheed bij de Noorse defensie wel erg intensief is. Zo onthulde Aftenposten eerder dit jaar, dat Lockheed Martin jarenlang de Kerstfeesten had gesponsord op de Noorse ambassade in de USA, juist in de cruciale periode dat Noorwegen moest beslissen over deelname in het ontwikkelcontract (MOU-SDD in 2001) en het MOU-PSFD (later). Hierbij ging het om bedragen tot US$ 50.000 per jaar om op de Noorse ambassade “Kerstfeest” te kunnen vieren.

Frustratie verliezer Eurofighter

Sommigen in de Noorse Luchtmacht zien achter deze anti-Lockheed publiciteit de schaduw van verliezer Eurofighter. Deze heeft in een televisieprogramma “Achter gesloten deuren” uitgebreid uit de doeken gedaan waarom ze vonden dat er geen faire campagne plaats had in Noorwegen. Terwijl voor Lockheed Martin geen compensatie verplichtingen gelden, moeten de concurrenten wel aangeven welke industriële compensatie plaats vindt volgens Eurofighter. Gelet op de weigering van Eurofighter deel te nemen aan de hernieuwde Nederlandse kandidatenevaluatie wellicht een actueel filmpje voor Nederlandse politici.

Want laat één ding duidelijk zijn: de aankoop van een straaljager vindt zelden plaats op basis van harde cijfers uit offertes of op basis van prestaties. Uiteindelijk is de beslissing het resultaat van een complex politiek spel met veel betrokkenen. Waarbij veel plaats vindt achter de schermen en zicht onttrekt aan de openbaarheid. Het is nog nooit anders gegaan. Maar dat de Amerikaanse JSF daarbij de beste kaarten heeft moet de spelers duidelijk zijn.

Bron, diverse artikelen uit Noorse krant Aftenposten:
Eenzijdig Noors eisenpakket JSF
Geen contact, geen contract
Lockheed sponsort Ambassadefeesten

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.