Aug 23 2008

Problematiek Boeing 787 vergeleken met JSF

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 22:51 onder Ontwikkeling JSF

Fort Worth (USA) - De bekende luchtvaartjournalist Stephen Trimble van Flight International maakt in een serie artikelen een vergelijking tussen de ontwikkeling en productielijnen van de Boeing 787 Dreamliner en de Lockheed Martin F-35 Joint Strike Fighter. Een interessante analyse.

In zijn artikelserie trekt Stephen Trimble eerst de volgende parallellen. De Boeing 787 Dreamliner maakt gebruik van electro-hydraulic actuators (EHAS), veel composiet materiaal en is qua productiemethode een fascinerend experiment als het gaat om globalisering van ontwerp en productie. Wereldwijd zijn er zes hoofd toeleveranciers die toeleveren aan één productielijn. Ze leveren complete assemblages aan. Er zijn drie hoofdversies met veel gemeenschappelijke onderdelen om de logistiek en het onderhoud te versimpelen.
De F-35 Joint Strike Fighter is industrieel gezien tamelijk overeenkomend. Drie hoofd toeleveranciers (Lockheed, neus en vleugel; Northrop Grumman; middenromp; BAE Systems (acherste rompdeel). Een internationaal productie systeem dat steeds verder uitgroeit, waarbij met name vanaf 2012 voor Turkish Aerospace Industries (middenromp) en voor het Italiaanse Alenia Aeronautica (vleugels) een rol is weggelegd. Ook van de JSF zijn er drie varianten

Prototypes nog onbewezen in testvluchten

Beide projecten startten in 2001, beide projecten kenden nagenoeg gelijke vertragingen: de aflevering van de eerste F-35 werd officieel 18 maanden uitgesteld nadat door gewichtsproblemen herontwerp nodig was. De aflevering van de eerste Boeing 787 werd 18 maanden vertraagd door problemen in het experimentele productiesysteem. Maar ook gewichtsproblemen blijven een belangrijke “uitdaging” voor de 787; hoewel nog niet ernstig genoeg om Boeing te forceren tot formele herontwerp activiteiten.
Meest belangrijke overeenkomst echter, beide vliegtuigen hebben zichzelf nog niet werkelijk bewezen tijdens een testvliegprogramma. Hoewel de F-35 JSF in december 2006 vloog, is slechts een fractie van de 11.000 uren durende testfase voltooid. Het eerste 787 testtoestel zal dit najaar het luchtruim kiezen voor een pakweg 3.000 uren durend testprogramma.
Stephen Trimble beschrijft hoe hij topmensen van het JSF Program Office, van Lockheed en van Northrop interviewde over de lessen die in het F-35 JSF project te leren zijn uit het Boeing 787 project. Lockheed lijkt de lessen van de 787 goed ter harte te nemen, maar kernpunt is wel dat de F-35 JSF zich spoedig moet gaan bewijzen tijdens testvluchten. Immers, de productiefase is al begonnen.

Prototype problemen en productie overlap

In het tweede deel geeft Stephen Trimble een beschrijving van de problemen die er met zowel het prototype van de F-35 JSF (de AA-1) als de 787 Dreamliner (de ZA001) zijn. In een volgend artikel gaat hij in op de productieproblematiek en de lessen die hieruit te trekken zijn. Met name de vraag of het haalbaar is dat het productietempo voor de F-35 JSF in zo korte tijd in de geplande mate kan worden opgevoerd trekt deze gerenommeerde luchtvaartjournalist in twijfel op basis van de ervaringen met de Boeing 787 Dreamliner. Hij vraagt zich letterlijk af: “Hoe kan er in het F-35 JSF project de hoop zijn deze problemen te vermijden?”

In het laatste artikel F35 vs 787 The Finale gaat hij in op de reacties van diverse officials die hij vragen heeft voorgelegd over deze productie uitdaging. Het bewustzijn dat er sprake is van enorme uitdagingen om de productie op pijl te krijgen is aanwezig. En de vraag wat er gebeurd als er in het al sterk vertraagde testprogramma nog meer problemen optreden lijkt geen van de officials te durven stellen. Evenmin wat er moet gebeuren met reeds geproduceerde componenten en toestellen wanneer zich in de testfase (die feitelijk nog moet aanvangen) problemen naar voren komen. Eerdere ervaringen met de Airbus 380 en momenteel met de Boeing 787 Dreamliner leren dat dit soort vertragingen de toeleveranciers in de globale “supply chain” geen profijt brengen. Het is te hopen dat dit soort problematiek in dit project vermeden kan worden en dat het testprogramma spoedig bemoedigende resultaten en goede voortgang laat zien.

Bron:
Stephen Trimle, Flight International
Deel 1, 18-aug-2008; “F35 vs 787 Rise, fall and recovery
Deel 2, 19-aug-2008; “F35 vs 787 Prototype hell
Deel 3, 20-aug-2008, “F35 vs 787 Production rate fate
Deel 4, 21-aug-2008, “F35 vs 787 The finale

JSFNIEUWS080823-KR/nb

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.