Sep 22 2008

Hebben de JSF critici een agenda?

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 12:35 onder Andere JSF landen, Ontwikkeling JSF

Den Haag – De laatste maanden ligt het JSF project ernstig onder vuur. Critici krijgen al snel een label opgeplakt, ze zouden een “agenda” hebben. Een overzicht van de kritiek op het Joint Stike Fighter project laat zien dat deze vanuit volstrekt verschillende bronnen komt, met een brede diversiteit aan beweegredenen en internationaal. Maar enkele kernpunten in de kritiek komen telkens terug.

Mensen die kritiek hebben snel een label meegeven is een makkelijke methode om de kritiek te ontwijken en niet op de inhoud van de kritiek in te gaan. Heeft een krant in Nederland kritiek op de gang van zaken in het JSF project, dan heet dat al vlug “linkse kletspraat” en “anti-defensie houding”. Reden voor een aantal kranten om angstvallig een kritische houding te vermijden. Bang om een dergelijk label opgeplakt te krijgen, gaan ze voorbij aan de inhoud van mogelijke kritiek. Dit is de reden dat in sommige media geen letter aan kritiek te vinden is op de JSF, waarmee deze kranten en opiniebladen het publiek dus eenzijdig voorlichten.

Critici zouden agenda hebben

Iets dergelijks vindt plaats binnen Defensie. Openlijk kritiek hebben op de F-35 JSF is “not done”, slecht voor je loopbaan. Veelal leidt het ook tot al dan niet grappig bedoelde opmerkingen als “Door wie word jij betaald?”, alsof ieder die iets kritischer naar dit project durft te kijken ergens op de loonlijst voorkomt van Dassault, Eurofighter of Saab. Dus blijft kritiek binnenskamers en wordt effectief gedoofd.
Afgelopen vrijdag in de inderhaast belegde teleconference waarin Lockheed Martin directeur Tom Burbage en hoofd van het JSF Program Office, generaal Davis ingingen op de golf van kritiek op de JSF, gebeurde iets dergelijks, toen generaal Davis suggereerde dat “de JSF critici een agenda hebben.”

Overzicht kritiek van de afgelopen maanden

Wanneer de kritische geluiden op een rij worden gezet, blijkt van een agenda geen sprake te zijn. De bronnen van kritiek: variërend van controlerende instanties (Rekenkamer), parlementen (US, UK, Australië), uit regeringskringen (Australië), van onafhankelijke defensie analisten (US, Noorwegen, Australië) tot onafhankelijke journalisten van kwaliteits luchtvaartbladen.
De aard van kritiek: variërend van twijfels over vliegprestaties tot productierisico, van militair-operationele capaciteiten tot budgetoverschrijdingen, van vertragingen tot gebrek aan parlementaire openheid.
De motieven achter de kritiek: onderstaande lijst laat zien dat het niet, zoals in Nederland “linkse” partijen zijn die internationaal kritiek hebben. Nee, het zijn instanties en personen met een onverdachte pro-defensie achtergrond. Instanties en personen die het beste van het beste willen voor hun defensie organisaties en zeer professioneel bezig zijn. Dat geeft hun kritiek op de JSF een andere lading. Mensen binnen onze eigen Koninklijke Luchtmacht met een kritische houding weten zich dus gesteund door anderen wereldwijd met een zelfde pro-defensie houding.

11 maart 2008 - Rapportage Amerikaanse rekenkamer
Twee nieuw Amerikaanse Rekenkamer rapporten verschenen over de JSF. De conclusies zijn helaas niet zo gunstig: meer tijd en geld nodig voor ontwikkelfase; risico verdere vertragingen; verdubbeling kosten per vlieguur; en kostenschattingen niet inzichtelijk.
Kenmerken: onafhankelijk controlerende instantie; USA. Motief: controle op besteding belastinggeld, toezicht overheidsfunctioneren.

27 maart 2008 - Rapport Engelse Defensie Commissie
De Defensie Commissie spreekt haar teleurstelling uit over het feit, dat de Joint Strike Fighter (JSF) niet op tijd beschikbaar zal zijn in 2014 om dienst te gaan doen op een van de nieuwe Engelse vliegdekschepen. Tevens meldt de Engelse Defensie Commissie dat het oorspronkelijke plan weliswaar was om 150 JSF vliegtuigen te kopen, maar dat dit uiteindelijk bepaald zal worden door de daadwerkelijke operationele behoefte van Defensie. Nadrukkelijk genoemd wordt het feit, dat, wanneer de prijs van de JSF hoger uitvalt, bijvoorbeeld vanwege lagere Amerikaanse aantallen, ook Engeland minder JSF’s dan oorspronkelijk gedacht zal afnemen vanwege budgettaire redenen
Kenmerken: onafhankelijke parlementscommissie; UK. Motief: parlementaire controle.

9 april 2008 – Air Power Australië
TV zender ABCNet komt met een TV reportage over de aanschaf van de JSF. Duidelijk naar voren komt kritiek vanuit de onafhankelijke Australische defensie denktank Air Power Australia. Deze denktank publiceert intensief en veel over de dreigende verschuivingen in de geopolitieke situatie en maakt zich ernstig zorgen over de uitholling van de Australische defensie en de in hun ogen tekort schietende JSF.
Kenmerken: pro-defensie tanktank; Australië. Motief: JSF niet goed genoeg, willen een beter toestel, bij voorkeur de F-22 Raptor.

17 mei 2008 - Air Force Association
De Amerikaanse Air Force Association is een organisatie van vrienden van de Amerikaanse Luchtmacht, vergelijkbaar met de Nederlandse vereniging Onze Luchtmacht. Binnen deze vereniging maakt men zich in toenemende mate zorgen over de veroudering en verzwakking van de Amerikaanse luchtstrijdkrachten. Zij uiten dit in een artikel over “Air Supremacy”.
Kenmerken: pro-luchtmacht organisatie; USA. Motief: zorg over toekomstig luchtoverwicht.

3 juni 2008 - Project on Government Oversight
De Amerikaanse organisatie Project on Government Oversight heeft beslag weten te leggen op een Pentagon rapport uit augustus 2007, waaruit zou blijken dat de systemen voor planning en kostenbeheersing van Lockheed al sinds 2001 onbruikbare of onbetrouwbare informatie genereren. Nick Swellenbach van Project on Government Oversight vraagt zich af: “Kunnen we onze belastingdollar nog toevertrouwen aan Lockheed Martin ?”. Dit leidde op JSFNIEUWS tot dit commentaar “Informatie JSF Progam Office (JPO) dus toch onbetrouwbaar”.
Kenmerken: belangenorganisatie belastingbetalers, USA. Motief: controle op juiste besteding van belastinggeld.

5 juni 2008 – Kritiek ontslagen Generaal Moseley
Het Pentagon maakt het ontslag bekend van Generaal T. Michael Moseley, opperbevelhebber van de US Airforcem en een grote voorstander van de F-22 Raptor en tamelijk kritisch over de JSF. Hierover kwam hij dit voorjaar ernstig in conflict met het Pentagon. Hij waarschuwde telkens voor de veroudering van de USAF en hield vol dubbel zoveel F-22 Raptors nodig te hebben, desnoods ten koste van de JSF, en kwam zo in conflict met minister Robert Gates. Zijn kritiek werd niet langer geduld en leidde tot ontslag.
Kenmerken: 100% pro-defensie; opperbevelhebber luchtmacht; uiterst goed op de hoogte;
USA. Motieven: zorgen over JSF capaciteiten om luchtoverwicht US te kunnen handhaven; wil meer F-22’s.

5 juni 2008 – Kritiek Pentagon topman Wynne
Pentagon (Ministerie Defensie) topman, Secretary of the Air Force Michael W. Wynne (zie achtergrond). Wynne stond bekend als een uitgesproken voorstander van de JSF. Enkele dagen na dit historisch ontslag van de twee hoogste topmensen van de US Airforce, in uniform (Generaal Moseley) en in burgerpak (Wynne), komt steeds duidelijker tot uitdrukking, dat weliswaar het rapport over het zoekraken van kernkoppen de aanleiding is voor hun vertrek, maar dat de ware reden een diepgaand conflict tussen hen en minister van defensie Gates is omtrent de tekort schietende capaciteiten van de JSF als nieuwe standaard jager van de US Airforce. Later wordt dit in een interview met Wynne op 9 juli 2008 bevestigd. Beschikkend over alle interne F-35 JSF informatie, zegt hij bezorgd te zijn over de F-35 testvoortgang en vergeleek de vertraging met die van de F-22: “Right now, when … you are not sure if the F-35 is going to work, … I am concerned that (F-35 JSF) has not yet gone through testing and that it is at the very point where the F-22 was when it was delayed 10 years. ”
In het september 2008 nummer van Airforce Magazine komt deze ex-staatssecretaris voor de US Airforce Michael Wynne nogmaals aan het woord over deze kwestie. Als zeer goed geïnformeerde bron vindt hij dat de F-22 in productie moet blijven tot er meer zekerheid is over de F-35. Letterlijk zegt hij: “I’m afraid the F-35 will fail a test”. Daarom wil hij de F-22 tot minimaal 2014 in productie houden, totdat bekend is wat de F-35 presteert.
Kenmerken: 100% pro-defensie; hoogste Pentagon topman voor de luchtmacht; uiterst goed op de hoogte; USA. Motieven: zorgen over JSF capaciteiten om luchtoverwicht US te kunnen handhaven; zorg over testvoortgang en mogelijke vertraging JSF.

4 juli 2008 – Australische regering
Nadat al eerder bekend werd dat Australië de koop van 100 JSF’s wil doorschuiven (21 april 2008), dan wel dat de JSF aankoop uitgesteld en kleiner qua aantal zal worden (2 mei 2008), zegt Minister van Defensie Joel Fitzgibbon in juli voorafgaand aan een bezoek aan Lockheed dat de JSF “vertraagd is met tenminste twee jaar, de uiteindelijke kosten voor Australië nog onzeker zijn”. Fitzgibbon: “Ik wens geen enkele vertraging of kostenstijging” En hij vervolgde: “Ik reis volgende week naar Texas om opnieuw met de leverancier Lockheed Martin te gaan praten en het ontwikkelteam over de noodzaak om de boel op orde te brengen, als ze willen dat Australië uiteindelijk een koopcontract met ze tekent. Ze moeten in staat zijn ons zowel zekerheid te geven over de levertijd, als de prijs”.
Kenmerken: minister van defensie van een defensieorganisatie die sterk pro-JSF is; Australië. Motieven: voelt als politiek verantwoordelijke zorg omtrent toekomst van dit defensieproject.

10 juli 2008- Vaste Commissie Defensie Australische Senaat
In een hoorzitting over het Defensie Jaarrapport 2006-2007 wordt duidelijk dat de parlementsleden inmiddels veel vraagtekens hebben bij de voortgang, de kostenbeheersing en de gevolgen hiervan voor de Australische defensiebegroting.
Kenmerken: onafhankelijke parlementscommissie; Australië. Motief: parlementaire controle.

24 juli 2008 – Jane’s defensie analist John Berg
Het Noorse dagblad Aftenposten schreef vorige week dat de Noorse luchtmacht officials de offerte specificaties zodanig opgesteld hebben dat als belangrijkste functie voor de opvolger van de F-16 de taak als grondaanvaller naar voren komt. En de JSF is primair een grondaanvals toestel. De krant baseert dit op documenten die in handen zijn van defensie analist John Berg, die werkt voor het wereldbekende Engelse Jane’s defensie informatie instituut. Defensie analist John Berg denkt dat op basis van de specificaties in de offerte aanvragen van de Noorse Luchtmacht de Joint Strike Fighter (JSF) sterk bevoordeeld wordt. De Noorse luchtmachttop zou dit doen omdat zij graag wil blijven samenwerken met Amerika ten behoeve van toekomstige gezamenlijke gevechtsoperaties in het Midden Oosten
Kenmerken: onafhankelijk defensie analist; Noorwegen. Motieven: zorg over Noorse defensie capaciteit in de toekomst; zorg omtrent vooringenomen houding Noorse Luchtmacht.

2 augustus 2008 – Amerikaanse Congres Defensie Commissie
Congreslid John P. Murtha, voorzitter van het House Appropriations Subcommittee maakte vandaag bekend dat de laatste voorstellen zijn gedaan om de Goedkeuringswet op de Defensiebegroting voor Fiscaal Jaar 2009 (FY2009) vast te stellen. Enkele wijzigingsvoorstellen raken het Joint Strike Fighter Programma, het betreft een betere controle op wijze van boekhouden; meer noodzaak tot testen.
Kenmerken: onafhankelijke parlementscommissie; USA. Motief: Parlementaire controle.

23 augustus 2008 - Flight International Stephen Trimble
De bekende luchtvaartjournalist Stephen Trimble van Flight International is in een serie artikelen uiterst kritisch over de overlap in testen en productie van Lockheed Martin F-35 Joint Strike Fighter. In een interessante analyse werpt hij de vraag op wat er gebeurd als er in het al sterk vertraagde testprogramma nog meer problemen optrede en wat er moet gebeuren met reeds geproduceerde componenten en toestellen wanneer zich in de testfase (die feitelijk nog moet aanvangen) problemen naar voren komen. Dit sluit sterk aan bij de uitgebreide presentatie van Boeder voor enkele Kamerfracties met als titel “De trein naar Venetië. JSF Droom of Drama” over de project-technische en ontwerp technische kant van de JSF. Hij waarschuwde tegen de haast waarmee de productie van de JSF is begonnen, terwijl er pas veertig testvluchten zijn uitgevoerd. Het nieuwe vliegtuig moet volgens hem teveel andere, bestaande toestellen vervangen. Download van deze presentatie.
Kenmerken: onafhankelijk gerenommeerd luchtvaartjournalist, USA. Motief: publieksvoorlichting.

27 augustus 2008 - Aviation Week Bill Sweetman
De bekende luchtvaartjournalist Bill Sweetman van Aviation Week gaat in op de presentaties van de aanbieding van de JSF aan Noorwegen en Nederland. Gebaseerd op de eigen Lockheed Martin presentaties hierbij stelt hij vragen bij een aantal essentiële vliegeigenschappen van de JSF (vliegbereik, kruishoogte, brandstofgebruik).
Kenmerken: onafhankelijk gerenommeerd luchtvaartjournalist, USA. Motief: publieksvoorlichting

8 september 2008 - Jane’s Defence Weekly “JSF a dog”
In de september uitgave van het gerenommeerde blad Jane’s Defence Weekly verschijnt een artikel met stevige kritiek op de JSF. Auteurs zijn de defensie analist Winslow Wheeler van het Center for Defence Information, inderdaad een uitgesproken defensiecriticus. Mede-auteur is echter Pierre Sprey, die aan de wieg stond van de succesvolle F-16 en A-10 projecten en voormalig assistent van Pentagon topman James Schlesinger ten tijde van Nixon, kortom iemand die weet waar hij overpraat.
Ze hekelen de enorme kostentoename, programmarisico’s, het gebrek aan testen alvorens te produceren en zeggen ronduit dat de JSF F-35 in lucht-lucht scenario’s zal falen, terwijl de ‘stealth’ als beschermende eigenschap twijfelachtig zal zijn over tien jaar.
Kenmerken: publicatie in gerenommeerd blad; USA. Motief: publieksvoorlichting.

11 september 2008 – US Airforce/RAND Corporation in wargame “JSF’s clubbed like seals”De West Australian publiceert enkele details uit een uitgelekt rapport over een computer-simulatie oefening op Hickham AFB in de Pacific. Andere Australische kranten nemen het over onder titels als “JSF’s neergeknuppeld als kleine zeehondjes”. Zaterdag 20 september 2008 gaat de Volkskrant verder in op deze zaak. Het rapport lijkt mede opgesteld te zijn door de defensie denktank Rand Corporation, die veel voor de Amerikaanse luchtmacht werkt.
Kenmerken: onafhankelijke pro-Amerikaanse defensiedenktank, USA. Motief: rapportage toekomstige risico’s US bij verkrijgen luchtoverwicht.

Onafhankelijke informatie tegenover gekleurde verdediging

Op 19 september 2008 geven Tom Burbage, directeur van Lockheed Martin, en generaal Davis van het JSF Program Office een telefoconferentie met als thema: “Tegengaan van negatief nieuws over de JSF nu het programma op een essentieel beslissingspunt is beland”.
Ze suggereren een agenda bij de critici. Maar die is er niet. De kritiek is geografisch breed en divers qua afkomst en inhoud. Feit is tevens dat de critici stuk voor stuk goed geïnformeerde en onafhankelijke personen en instellingen zijn, zonder belang pro of contra de JSF op zich. Als er al een agenda zou bestaan, dan is het een “Fly before you buy”. Hierin lijken de critici eenparig te zijn.
Daar staat tegenover dat juist de meningen van Tom Burbage van Lockheed Martin en van generaal Davis van het JSF Program Office sterk gekleurd zijn. Problemen met de JSF betekenen voor hen een bedreiging van hun carrière en gezichtsverlies en voor hun organisaties. Zij zullen onder vuur komen te liggen. Het lijkt er op dat zij een tegenoffensief begonnen zijn om de kritiek met woorden te keren. De enige wijze waarop dit echter daadwerkelijk zal lukken is: laten zien dat de JSF presteert. En dat kan niet met een JSF die vrijwel voortdurend aan de grond staat en qua testprogramma steeds verder op achter raakt.
Als zoveel gerenommeerde critici de alarmbellen rinkelen, bezorgd over een goede toekomstige defensie en juiste besteding van belastinggelden, is het begrijpelijk dat dit voor velen een reden is te denken dat er iets aan de hand moet zijn.

Ter informatie: Dit artikel beoogt een overzicht te geven van bronnen van kritiek en de achterliggende motieven. In een separaat artikel gaat we deze week in op de inhoud van de kritiek en de inhoud van de verdediging door Lockheed Martin en JSF Program Office.

JSFNIEUWS080922-JG/jg

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.