Sep 26 2008

Kandidatenvergelijking F-16 opvolger meer dan alleen actualisering

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 6:40 onder Aanschaf JSF

Den Haag – Met de publicatie van het laatste artikel in een serie van drie onthult het NRC Handelsblad dat bij de momenteel lopende “onafhankelijke en transparante” kandidatenvergelijking een totaal andere methode wordt gebruikt dan in 1999. Het NRC Handelsblad baseert dit op een vergelijking van de documenten van 1999 en 2008, waarover ze konden beschikken.

Het NRC Handelsblad beschrijft in een artikel “Nieuwe eisen van Defensie vergroten kansen van de JSF” hoe op 27 en 28 mei jongstleden door de Staatssecretaris tegenover de Kamer werd gesuggereerd dat het slechts om een “actualisering” zou gaan, een tamelijk simpele invuloefening. In een Kamerbrief van 27 juni werd nogmaals gesteld door de Staatssecretaris: “geen radicaal andere aanpak” te zullen kiezen.
Geschreven werd over de Gripen: “Allereerst zal worden vastgesteld of dit toestel op dit moment voldoet aan de minimumeisen die Defensie stelt. Mocht dit het geval zijn zijn dan zal zo goed mogelijk worden getracht een analyse uit te voeren aan de hand van de toenmalige beoordelingscriteria en de nieuwe gedetailleerde vragenlijst die de sinds 2002 toegenomen inzichten weerspiegeld”.
Wanneer de door het NRC Handelsblad op hun website geplaatste offerte aanvraag van 1999 met die van 2008 wordt vergeleken, moet de conclusie zijn dat het lastig zal zijn om datgene wat in de brief van 27 juni aan de Kamer wordt gesuggereerd uit te voeren aan de hand van deze nieuwe “Questionnaire” . Zo verschillend zijn methodiek en opzet van beide vragenlijsten, dat er moeilijk gesproken kan worden van “voortbouwen op de evaluatie van 2002”, of van een “actualisatie”. De opzet die naar voren komt uit de documenten houdt beduidend meer in.

Verschillen aanzienlijk

Dit stelt ook de NRC auteur Steven Derix vast. In zijn artikel beschrijft hij dat nieuwe missies worden gevraagd. Nu kan het zijn, dat dit berust op “nieuwe inzichten sinds 2001” waarover de Staatssecretaris rept in zijn brief aan de Kamer. Wel is het zo dat de RFI’s vooral methodisch aanzienlijk verschillen. In 1999 werd beoordeeld op een aantal eigenschappen. Nu wordt een aanpak gekozen, waarin van de kandidaat beschreven moet worden hoe er omgegaan wordt met een aantal “missie scenario’s”.
Tevens beschrijft het NRC Handelsblad summier een aantal andere verschillen tussen beide offerte aanvragen. In de oude RFI (1999) stond een compleet hoofdstuk met analyses van risico’s van de diverse straaljagerprogramma’s. Deze risicoanalyse is nu weggelaten, dus kennelijk als overbodig beschouwd. De vraag rijst: “Zijn er nu geen risico’s meer in het JSF, Eurofighter, Rafale en Gripen project?”.
Opmerkelijk is inderdaad, zoals het NRC Handelsblad meldt, dat in de oude RFI (1999) een gedetailleerd overzicht staat van de wapens in de inventaris van de Koninlijke Luchtmacht met het verzoek aan te geven welke door de kandidaat-straaljager vervoerd kunnen worden. Dit ontbreekt nu. Zo bladerend in de beide aanvragen en vergelijkend zijn er meer opvallende verschillen. Geen ARBO gerelateerde vragen meer (toch belangrijk voor grondpersoneel); geen vragen meer over geluidsproductie, over emissies, over infrastructuur, enzovoorts. De verschillen zijn zodanig, dat we pas na grondige studie en vergelijking hierover meer kunnen zeggen. In dit stadium hieraan conclusies verbinden vinden we prematuur. In een vervolg artikel komen we hier mogelijk in detail op terug.

Wel heel erg transparant

Gelet op de aard van de defensie organisatie, moet geconstateerd worden dat het een kwalijke zaak is dat de offerte aanvragen van respectievelijk 1999 en 2008 kennelijk kunnen uitlekken. De vraag kan gesteld worden: “Is het netjes dat een krant defensie documenten on-line zet?: Daar staat tegenover, dat wanneer we de beide, op de NRC website als PDF’s te downloaden, offerte aanvragen goed bekijken blijkt dat er geen enkele clausule in staat over “vertrouwelijkheid” of over de “status” van het document (Sensitief, commercieel vertrouwelijk, staatsgeheim). Hieruit is af te leiden dat het mogelijk interne documenten zijn (of mogelijk de concepten?). Alle documenten van deze aard die worden verstuurd of verstrekt worden aan derden worden namelijk systematisch en consequent bij Defensie duidelijk voorzien van opschriften als “Commercieel vertrouwelijk”, etc.
De Defensie organisatie zal zich dienen af te vragen met het oog op de nationale veiligheid wie binnen de organisatie dergelijke documenten laat lekken naar de pers en maatregelen moeten nemen in de interne organisatie om dit tegen te gaan. In ieder geval wordt inzake de toezegging dat sprake zal zijn van een “transparante” kandidatenvergelijking een positieve aanzet geleverd.

Het complete drieluik van het NRC Handelsblad, auteur Steven Derix
3-sep-2008 - “Als het niet de JSF wordt is er geen plan B
9-sep-2008 – “Vergelijken van papieren vliegtuigen
25-sep-2008 “Nieuwe eisen van Defensie vergroten kansen van de JSF

JSFNIEUWS080926-JG/jg

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.