Nov 04 2008

Kamerdebat : Wanneer start de IOT&E fase van de JSF?

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 14:10 onder Aanschaf JSF

Den Haag – Staatssecretaris De Vries van Defensie heeft hedenmorgen een brief aan de Tweede Kamer gestuurd inzake het belang van een tijdige contractering van het eerste toestel waarmee ons land kan deelnemen aan de Initial Operational Test & Evaluation (IOT&E) van de JSF in de Verenigde Staten.

De Staatssecretaris hoopt eventuele onduidelijkheden weg te nemen. Zo bevestigt hij wat hij in het debat van 30 oktober al had toegelicht, dat de aanvang van de IOT&E inmiddels zou zijn verschoven van november 2012 naar februari 2013, en is het einde nu voorzien voor de eerste helft van 2014.
Goed ingewijde bronnen binnen de US Airforce (immers de IOT&E fase is niet een Lockheed Martin zaak, maar een Pentagon/USAF zaak) weten te melden dat de laatste planning voor de werkelijke IOT&E nu op zijn vroegst start eind juni 2013 en doorloopt tot ver in 2014. En niet zoals de Staatssecretaris meldt: een start in februari 2013.
De reden hiervoor is heel simpel: De verlenging van de SDD fase met een jaar van 12,5 jaar naaar 13,5 jaar, zoals dit voorjaar voorgesteld (en feitelijk besloten) zorgt ervoor dat de laatste stap in deze SDD fase, de zogeheten Development Test & Evaluation doorloopt tot in maart 2013. En zelfs dit is mogelijk nog te optimistisch. De OT (Operational Test) fase van de Block 3 versie van de F-35, zoals nodig voor de IOT&E fase overlapt volgens de laatste planning hier iets mee en wordt in tweede kwartaal 2013 afgerond. Aansluitend vindt de IOT&E fase plaats van medio 2013 tot 2014 van de F-35A als operationele voorbereiding voor het in dienst treden bij de luchtmachten.

Testschema F-35A prototype knelpunt voor start IOT&E

De kans dat de DT&E fase (het “technisch” testen) van de F-35A nog uitloopt is overigens aanzienlijk. Het eerste prototype van een productie representatief toestel is de F-35A serienummer AF-1. Dit toestel gaat naar verwachting de eerste vlucht maken in juni 2009. Hiervoor gold binnen het JSF Program Office tot voor kort een testschema van 55 maanden waarin 660 testvluchten moeten worden voltooid, ofwel een zeer hoog aantal van 12 per maand. Indien dus geen verdere vertraging optreedt is dit schema januari 2014 voltooid.
Voor het tweede prototype geldt een soortgelijke planning met als einddatum nu begin 2014. Door het uitstel van de eerste vlucht van de AF-1 zit daar een serieus knelpunt. Het voltooien van deze testvluchten markeert officieel het einde van DT&E fase en pas daarna, en niet eerder, kan de IOT&E fase formeel gezien aanvangen. Dit sluit een IOT&E fase voor de F-35A in februari 2013 dus volstrekt uit zelfs bij zeer goed verlopende testinspanningen en enige overlap tussen beide fases.

Wettelijke blokkade: normaal geen IOT&E zonder DT&E afronding

Overigens geldt een strikte scheiding tussen de Development Test & Evaluation (DT&E) fase met verantwoordelijkheden voor met name de fabrikant en vervolgens de Initial Operational Test & Evaluation fase onder verantwoordelijkheid van de strijdkrachten. De definitie van deze scheiding is wettelijk vastgelegd in de wet. Deze wet (US Title 10) is tamelijk duidelijk hierover en bij grote Defensieprojecten met argusogen door leden van het Amerikaanse Congres en de Amerikaanse Rekenkamer bewaakt.
Nu de DT&E fase doorloopt tot minimaal maart 2013 is het wettelijk onmogelijk eerder met de IOT&E fase te beginnen, tenzij een ontheffing is of wordt verleend. Maar daarvoor is geen enkele aanwijzing.

Noodzaak levering 2011?

Verder schrijft de Staatssecretaris dat Defensie er belang bij heeft dat het betrokken personeel optimaal opgeleid en voorbereid aan de IOT&E begint: “In de Nederlandse projectplanning is daarom de voorbereiding van vliegers en grondpersoneel op de IOT&E voorzien vanaf 2011.
Vooral de vliegers hebben een intensief opleidings- en trainingsprogramma voor de boeg om op tijd volledig vertrouwd te zijn met de F-35. Hun opleiding moet dus uiterlijk in februari 2013 zijn voltooid, dat wil zeggen vier maanden later dan tot voor kort werd aangenomen. Om voldoende opleidingscapaciteit voor de vliegers te garanderen, moet het eerste toestel echter nog steeds in 2011 beschikbaar komen en het tweede toestel in 2012.”
Feit is inderdaad dat LRIP-3 toestellen in 2011 worden geleverd en LRIP-4 toestellen in 2012. De vraag is, of wanneer beide toestellen in 2012 beschikbaar komen, dit niet op tijd is. Het trainen van piloten vindt vooraf grotendeels plaats op simulatoren, immers van de F-35A is geen tweezits versie aanwezig. Daarmee kan in 2011 volop worden aangevangen. Tevens doet Nederland mee in een “pool” van 10 F-35A toestellen (8 USAF, 2 KLu). De aan te schaffen testtoestellen zijn zogezegd niet “dedicated”, dat wil zeggen exclusief voor alleen onze luchtmacht. Dus zou Nederland in de beginfase een beroep kunnen doen op de USAF, evenzo als later de USAF gebruik zal maken van de KLu toestellen.

Levering 2011 of 2012 maakt weinig uit

Overigens beschikken we over gegevens van de productieplanning van LRIP-3 waaruit blijkt dat de zeven F-35A toestellen het 9e t/m 15e toestel zijn voor de USAF en staan ingepland voor levering in maart (s/n 9), mei (s/n 10), juli (s/n 11), augustus (s/n 12), oktober (s/n 13 en s/n 14) en november 2011 (s/n 15). Aansluitend volgt het gereserveerde Nederlandse toestel, het zestiende gebouwde F-35A toestel. Overigens kan in overleg met de USAF in deze planning worden geschoven. De toestellen zijn in die zin uitwisselbaar. De eerste toestellen voor LRIP-4 staan voor januari 2012 op de rol. In onderling overleg is het goed denkbaar dat een wisseling in LRIP-3 en LRIP-4 hooguit twee of drie maanden verschil in levertijd uitmaakt.

Enorme besparing door uitstel

Dat de Amerikanen niet enthousiast zijn over schuiven in de productieschema’s is duidelijk. Een LRIP-3 toestel kost aanzienlijk meer dan een LRIP-4 toestel of LRIP-5 toestel.
Dit blijkt uit de Unit Production Costs (Unit Flywaway Costs), dus de vliegklare kosten zonder documentatie, reservedelen, training e.d. zoals blijkt uit Pentagon stukken:
Toestel in FY 2009 (ofwel LRIP-3): US$ 199.328/stuk, levering 2011
Toestel in FY 2010 (ofwel LRIP-4): US$ 162.523/stuk, levering 2012
Toestel in FY 2011 (ofwel LRIP-5): US$ 118.462/stuk, levering 2013

Als we gaan schuiven kan dit de KLu of Defensie in het algemeen veel geld opleveren:
1 van LRIP-3 naar LRIP-4 (levering 2012) besparing ca. US$ 37 miljoen
1 van LRIP-4 naar LRIP-5 (levering 2013) besparing ca. US$ 44 miljoen
Kortom dit levert een besparing op van US$ 81 miljoen.

Als we gaan schuiven als volgt:
1 van LRIP-3 naar LRIP-5 (levering 2013) besparing ca. US$ 81 miljoen
1 van LRIP-4 naar LRIP-5 (levering 2013) besparing ca. US$ 44 miljoen
Kortom een besparing van ca. US$ 125 miljoen ofwel bijna € 100 miljoen euro.

Benodigde capaciteit IOT&E erg groot

Staatssecretaris De Vries schrijft aan de Tweede Kamer: “De thans voorziene aflevering van de twee toestellen biedt voldoende gelegenheid vijf piloten op te leiden op de F-35. Minder opleidingstijd is niet verantwoord.” Dit voorjaar (Kamerbrief 29-feb-2008) was nog sprake van “Voorafgaand aan de IOT&E zullen vier vliegers worden omgeschoold van de F-16 naar de JSF”. Volgens Defensie (brief aan Kamer 29-feb-2008) is sprake van “In totaal zullen 24 testvliegtuigen aan het programma meedoen dat ruim 1.500 vluchten zal omvatten”.
Omgerekend betekent dit dat met 24 toestellen 1500 vluchten worden gemaakt, dat is circa 60 per toestel in 2012-2014 gedurende de voorbereiding en uitvoering van IOT&E. Dat komt neer op een aantal sorties van 3 tot hooguit 4 per maand. De grote vraag is waar deze berekening precies op gebaseerd zijn, dit is nooit duidelijk geworden.

Moties ontraden

De Staatssecretaris ontraadt met klem het aannemen van een motie over het uitstellen van de contractering van het eerste testtoestel. Hij is van mening dat de Kandidaten evaluatie voor het Kerstreces is afgerond en dat daarna tot eind februari voldoende tijd is om een beslissing te nemen inzake het resultaat van de Kandidatenevaluatie. Vervolgens kan, wanneer deze beslissing positief uitpakt voor de JSF, zoals in het algemeen verwacht wordt in Defensiekringen, alsnog de beslissing voor aankoop van de testtoestellen positief worden bekrachtigd. Overigens kan, wanneer de motie van Pechtold (D66) wordt aangenomen dit tijdschema doorkruist worden. Deze motie luidt:
“De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat een kwalitatieve en zo compleet mogelijke vergelijking van gevechtsvliegtuigen van belang is voor het proces om de F-16 te vervangen; verzoekt de regering betreffende kandidaat-producenten 4 maanden extra de tijd te geven voor een simulatie en om de vragen te beantwoorden”
In dat geval is afronding van de Kandidatenevaluatie voor het Kerstreces onhaalbaar. Maar ook deze motie wordt door de Staatssecretaris ten zeerste ontraden.

Achtergrond informatie:
Ingediende moties Kamerdebat 31-okt-2008
Brief Staatssecretaris van Defensie 4-nov-2008 aan Tweede Kamer inzake aanschaf testtoestellen en deelname IOT&E.

Bron financiële gegevens:
United States Airforce; Committee Procurement Backup Book, FY2008/2009 estimates, february 2007)

JSFNIEUWS081104-JB/jg

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.