Mrt 17 2009

NLR geluidsrapport JSF en Saab direct omstreden

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 10:44 onder Aanschaf JSF

Den Haag - Het rapport “Beoordeling geluidsgegevens kandidaat-toestellen VF-16″ is gisteren gepubliceerd door het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR). Uitkomst is dat de JSF en de Saab Gripen NG elkaar qua geluidsniveau nauwelijks ontlopen. De bewoners rond Leeuwarden hebben afwijzend gereageerd vanwege het incomplete karakter. Saab reageert furieus, omdat ze van mening is dat sprake is van een eenzijdige pro-JSF rapportage.

Ondanks de nadruk bij Defensie op “vertrouwelijkheid” bleek de Telegraaf zaterdag, eerder dan de Tweede Kamer, al op de hoogte van de inhoud het rapport. Uit het rapport van de NLR blijkt dat er vrijwel geen waarneembaar verschil is tussen de JSF en Saab Gripen. Conclusie van het NLR is tevens dat ook het verschil in maximaal geluidsniveau van de JSF en de huidige F-16 “gering” is (5 decibel). Het NLR heeft op basis van de beschikbare gegevens de maximale geluidsniveaus (de zogenaamde LAmax-waarden) van de JSF, de Saab Gripen NG en huidige Nederlandse F-16 in een standaardscenario vergeleken. Opvallend is dat gegevens van de kandidaat F-16 Block 60 ontbreken, omdat Lockheed Martin die weigert te verstrekken.

NLR: geluidsmeting JSF en Gripen NG vrijwel gelijk

De metingen zijn verricht op een hoogte van 1000 voet op twee motorstanden, met een snelheid tussen de 250 en 300 knopen. Het gaat dan in de eerste plaats om gebruikmaking van vol motorvermogen zonder naverbrander (= Military Power) en in de tweede plaats om gebruikmaking van vol motorvermogen mét naverbrander (= After Burner).
De NLR stelt dat de vergelijkende analyse heeft uitgewezen dat de verwachte maximale geluidsniveaus van de JSF en de Saab Gripen NG elkaar nauwelijks ontlopen.
Dit schrijft het NLR:
In Military Power bedraagt het verwachte maximale geluidsniveau 109 dB(A) voor de Saab Gripen NG tegen 110 dB(A) voor de JSF. Mét naverbrander zijn de waarden respectievelijk 114 dB(A) en 115 dB(A). Voor de huidige Nederlandse F-16 bedragen de resultaten van recente metingen 104 tot 107 dB(A) in Military Power en 111 tot 114 dB(A) met naverbrander. Het verschil in geluidsniveaus tussen de JSF en Saab Gripen NG zowel met Military Power als met naverbrander bedraagt daarmee dus één decibel. Dit is met het menselijk oor niet of nauwelijks waarneembaar. Deze maximale geluidsniveaus zullen overigens slechts gedurende enkele seconden optreden en de onderlinge verschillen tussen beide toestellen zijn verwaarloosbaar klein.”
De NLR heeft de gegevens voor de start met afterburner voor de eenmotorige Gripen NG afgeleid van de tweemotorige Super Hornet, omdat deze “dezelfde motor heeft”.

NLR : Geluidsbelasting JSF lager

Vervolgens geeft het NLR aan “Bepalend voor de geluidsbelasting is niet zozeer het geluidsniveau, maar ook de manier van starten en landen, en het aantal vluchten. De JSF gebruikt veel minder vaak de naverbrander dan de F-16, omdat de JSF de bewapening intern meevoert. De F-16 en Saab Gripen NG dragen hun wapens onder de vleugels. Dat geeft wat meer luchtweerstand. Daarom zullen deze toestellen vaker (meer dan de helft van de starts) de naverbrander aanzetten. De JSF heeft een grotere actieradius, waardoor in het normale oefenprogramma minder starts en landingen nodig zijn.

NLR Rapport misleidend incompleet

Toch zet het NLR met dit “rapport” de Tweede Kamer op het verkeerde been, door te suggereren dat de geluidsbelasting “lager” is. Een, voor een zich “onafhankelijk en wetenschappelijk werkend instituut” noemende, instantie bedenkelijke oppervlakkige conclusie. Tegenover een Volkskrant journalist moest een woordvoerder van de NLR al direct toegeven: “De studie geeft inderdaad een beperkt beeld en de meting is gebaseerd op één soort vlucht, op driehonderd meter hoogte”.
In de brief aan de Kamer staat wel duidelijk: “De totale geluidsbelasting van vliegtuigen zit veel ingewikkelder in elkaar en de studie doet daarover dan ook geen uitspraak.” Gegevens over landingen en bij gewoon overvliegen zijn bijvoorbeeld niet meegenomen en hier komen de F-16 en de Saab Gripen NG aanzienlijk beter uit de bus. Het rapport telt veel bladzijden, veel indirecte achtergrondgegevens over regelgeving en meetmethoden, maar relevante meetinformatie in harde tabelvorm ontbreekt. De vraag kan ook gesteld worden waarom de “analyse van 500 gigabyte aan geluidmeet data” afkomstig van de geluidsmetingen op Edwards AFB in oktober 2008 een dergelijke summiere rapportage oplevert en waarom het zo lang heeft geduurd om zo’n beperkt verhaal te schrijven. Opvallend is dat geen inschatting wordt gegeven van de benodigde startbaan lengte die beide toestellen nodig hebben, zelfs geen poging daartoe. Eerder los, is eerder hoogte, is minder geluidsbelasting. Dit aspect wordt nergens meegewogen. De verantwoording inzake de metingen in Edwards wordt beschreven in precies 6 regels met de opmerking dat “Het NLR is bij de voorbereiding en de uitvoering van deze metingen actief betrokken geweest. De geluidsmeting is uiterst professioneel uitgevoerd.”. Waarom de eerdere meetgegevens van de AA-1 (Mineral Wells) waarop de Eglin BRAC rapportage is gebaseerd niet betrouwbaar zijn, wordt met geen woord toegelicht. Vervolgens wordt in ruim 4 bladzijden de methode van het gespecialiseerde geluidmeetbedrijf A2Zound beschreven en bekritiseerd, hoewel NLR daar ook inbreng mocht leveren.
Door zich op te stellen als meetinstituut (wie betaalde de NLR inspanning in Edwards?) en vervolgens als beoordelaar van een collega meetinstituut en als “onafhankelijk” rapporteur een dergelijke incomplete rapportage te brengen diskwalificeert de NLR zichzelf als onderzoeksinstituut in de ogen van veel vakgenoten. Uit wetenschappelijk oogpunt en integriteits oogpunt lijkt dit een volstrekt onverdedigbare beroepshouding te zijn.

De Vries klaagt over tegenwerking Saab

Uit de brief aan de Kamer blijkt verder groot verschil van inzicht tussen Defensie en de Zweedse Saab Gripen fabriek. Saab werkte volgens staatssecretaris De Vries van Defensie slecht mee met het NLR-onderzoek. De Zweden zouden hebben dwarsgelegen bij het eerste meting, en een financiële tegemoetkoming eisen voor uitgebreide extra metingen. Daaraan zo schrijft De Vries heeft hij geen behoefte meer: ‘Aanvullende metingen acht ik niet meer noodzakelijk.’ Hiermee wordt een echte geluidsvergelijking tussen de JSF en de Gripen feitelijk onmogelijk en is het voorliggende resultaten onvolledig. Wat de gevolgen zijn van het niet meewerken van Lockheed Martin aan de geluidsmetingen voor de F-16 Block 60 beschrijft de brief van De Vries niet. Waarom de NLR niet direct in november duidelijk heeft gemaakt welke metingen ze wilden verrichten, terwijl ze betrokken waren in de metingen bij Saab, vermeldt De Vries niet.

Reactie Saab fabriek

Saab gaf in een eerste reactie tegenover de pers aan “Buitengewoon verbaasd te zijn over een aantal cijfers in de grafiek betreffende de Saab Gripen NG, die niet overeenkomen met de metingen die in november 2008 in opdracht van Saab zijn gedaan door de onafhankelijke Zweedse organisatie A2Zound/Semcon. Bij deze metingen was op verzoek van het Nederlandse Ministerie van Defensie een vertegenwoordiger aanwezig van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium NLR. Speciale verzoeken van de NLR-vertegenwoordiger zijn daarbij ingewilligd. Het volledige testrapport van A2Zound/Semcon is ter beschikking gesteld aan het Nederlandse Ministerie van Defensie. Saab heeft dit nu eveneens vrijgegeven aan de pers. Daaruit blijkt dat de Saab Gripen NG aanzienlijk stiller is dan de JSF, zoals uit rapporten van de Amerikaanse luchtmachtbasis Eglin tevoorschijn kwam. Daarin is sprake van geluidsniveaus van de JSF van rond 120 dB. Daarentegen is het vergelijkbare geluidsniveau van Saab Gripen NG minder dan 109 dB.”
Opvallend is dat aan Saab werd gevraagd om nieuwe metingen, om de geluidscontouren te berekenen. Waarom daar niet direct in november naar is gevraagd is onduidelijk. Bovendien ontbreken geluidscontouren juist in het rapport.

Aanbod Saab inzake geluidsmetingen

Saab stelt daarop onmiddellijk positief gereageerd te hebben en een Zweedse expertise bureau, gespecialiseerd in geluidsmetingen, opdracht te hebben gegeven een offerte te maken voor een nieuw onderzoek, waarbij de door de NLR overlegde criteria geheel zouden worden gevolgd. De NLR zou de normen voor de metingen exact kunnen aangeven en de tests zelf monitoren. Ook in de Verenigde Staten, zo stelt Saab, heeft NLR niet zelf de tests met JSF uitgevoerd. Daar ging Defensie wel mee akkoord, met het Zweedse bureau niet, ondanks dat de NLR dit mocht monitoren en bij de metingen aanwezig zijn. De NLR wilde met eigen apparatuur meten en exclusief eigenaar worden van de meetgegevens. Ondanks herhaaldelijk aandringen van Saab bij Defensie of ingegaan zou worden op het aanbod is totaal niet gereageerd.

Saab: “Twijfel over onafhankelijkheid NLR”

Saab trekt openlijk de onafhankelijkheid van het NLR in twijfel. In de persverklaring schrijven ze: “Dat Saab geen eigen onderzoek wilde laten verrichten door NLR heeft ook te maken met de omstandigheid dat Saab niet overtuigd was van de onafhankelijkheid van de NLR. Dit commercieel functionerende bureau wordt door Lockheed Martin officieel geafficheerd als partner in zijn “F35 Global Supply Team”. Daarnaast is de voorzitter van de Raad van Toezicht van NLR, de heer Kraaijeveld, gelijktijdig woordvoerder van de organisatie van de bij de JSF betrokken Nederlandse bedrijven, Nifarp. De heer Kraaijeveld heeft zich nog onlangs in termen van ‘lariekoek’ uitgelaten over het rapport van het Centraal Planbureau betreffende de geringe werkgelegenheideffecten van deelname aan het JSF project door Nederland.” NLR was eveneens een bepalende speler bij het bepalen van de uitkomst van de Kandidatenevaluatie.”
Saab geeft nu aan het NLR-rapport nader te bestuderen en gezien de onaanvaardbare gang van zaken opdracht te zullen geven voor een onafhankelijke “second opinion” door een onafhankelijk expertise bureau.

Reactie COVM Leeuwarden

Vanuit de bevolking rond de vliegbases Leeuwarden is direct gereageerd op de resultaten van de NLR metingen. Kern van hun reactie is dat het opmerkelijk is dat volgens de Amerikaanse studies de JSF een lawaaimaker lijkt te zijn, dat in de USA nog aanvullende studie nodig is en dat wij er al uit zijn. Volgens Geert Verf, voorzitter van de commissie Geluidshinder van de vliegbasis Leeuwarden, is er maar één meting gedaan, met een motor die in de echte JSF misschien niet eens wordt gebruikt. Landingen bijvoorbeeld zijn niet gemeten, en daarbij is de Saab Gripen fluisterstil. Over de echte geluidsbelasting rondom de vliegbasis is dus nog niets bekend, zegt hij. De COVM geeft in een persverklaring aan dat de metingen gedaan zijn met de F135 motor, terwijl geenszins zeker is of deze motor gebruikt gaat worden. Er komt nog een nieuwe, krachtiger versie van deze F135 motor, of mogelijk kiest Nederland voor de alternatieve F136 motor. De COVM Leeuwarden dringt aan op volledig en onafhankelijk onderzoek zodat de totale geluidscontour bepaalt kan worden, inclusief landingen en overvliegen.

Het woord is aan de Tweede Kamer of zij van mening zijn dat de Motie Pechtold inzake het geluidsonderzoek met deze rapportage in voldoende is uitgevoerd.

Bron:
NLR; 16-mrt-2009; Geluidsproductie JSF en Gripen NG nagenoeg gelijk
Ministerie Defensie; 16-mrt-2009; Kamerbrief Geluid kandidaattoestellen vervanging F-16
Rapport A2Zound; november 2008; inzake geluidsniveau Saab Gripen NG

JSFNIEUWS090317-JG/jg

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.