Mrt 26 2009

Deens Rekenkamerrapport: informatie ontoereikend voor besluit

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 12:12 onder Andere JSF landen

Kopenhagen (DK) - Op 25 maart 2009 verscheen in Denemarken het jaarlijkse rapport van de Deense Nationale Rekenkamer (Rigsrevisionen) inzake de opvolging van de huidige F-16. “Elke beslissing nu over de aanschaf van een gevechtsvliegtuig is een stap in het duister”, vindt de Deense Nationale Rekenkamer. De rekenkamer wijst op de onzekerheid inzake de werkelijke behoefte inzake aan te schaffen gevechtsvliegtuigen, de onzekerheid over de prijs en levensduurkosten en de niet transparante selectieprocedure.

Op dit moment dingen drie vliegtuigen mee naar de gunst van de Deense luchtmacht bij de opvolging van de F-16. Dit zijn de F-35A Joint Strike Fighter (JSF), de Boeing Super Hornet en de Saab Gripen NG. De JSF is veruit favoriet bij het projectteam van de Deense luchtmacht. Het gaat om 36-48 toestellen. In het vandaag uitgebrachte rapport stelt de Rekenkamer dat de Deense Defensie bezig is met de selectie van een nieuw vliegtuig, zonder werkelijk te weten waarvoor de nieuwe gevechtsvliegtuigen gebruikt moeten gaan worden. Pas na uitbrengen van de nieuwe defensienota (eind maart) is er een idee wat het toekomstige ambitieniveau zal zijn, welke hoofdtaken daar bij horen en aan welk type gevechtsvliegtuig vervolgens behoefte is. (Hoofdstuk III). Hoewel er lof is over bepaalde positieve veranderingen in de verbeteringen in de aanschafprocedures voor materieel ten opzichte van eerdere rapporten, is de Rekenkamer niettemin kritisch. Ze vindt dat Defensie geen duidelijk beeld heeft over de gewenste mix aan vliegtuigen (en helikopters) voor de te verwachten taken in de toekomst voor de Deense luchtmacht. Ze stelt dat dit niet zondermeer een afspiegeling zal zijn van de taken van de huidige F-16 en roept op hier eerst beter inzicht in te hebben alvorens beslissingen te kunnen nemen.

Gebrek aan transparante toetsingscriteria

Niet alleen Defensie, maar ook richting de fabrikanten was er onduidelijkheid omtrent de eisen van de Deense luchtmacht volgens de Deense Rekenkamer: “De Rigsrevisionen heeft vastgesteld dat de criteria voor de beoordeling van de kandidaten voor de opvolging van de F-16 nog niet duidelijk waren vastgesteld in de periode 2005-2007 ten tijde van de offerte aanvragen bij de diverse producenten. Pas daarna zijn de criteria en ijkpunten waarop de kandidaten worden getoetst vastgesteld” (Blz.19, punt 45). En zo vervolgt de Rekenkamer: “Defensie heeft niet van tevoren aangegeven hoe een mix van goede scores en minder goede scores voor bepaalde eigenschappen gewogen moeten worden om een rangorde te bepalen tussen de kandidaten.” (punt 47). Dit leidt tot gebrek aan transparantie bij de evaluatie, ook ontbreekt een toereikende risico analyse. De Rekenkamer stelt vast dat vaak sprake is van gegevens die door de Deense regering worden achtergehouden met het argument dat deze “vertrouwelijk zijn om commerciële of politieke redenen” (blz. 9).

Levensduurkosten onduidelijk

De Deense rekenkamer constateert tevens dat er tussen de Deense en de Noorse defensie organisatie een totaal andere bedragen uit de bus komen inzake de totale levensduurkosten voor de JSF-gevechtsvliegtuigen. In Noorwegen wordt gerekend met totale levensduurkosten voor de 48 aan te schaffen vliegtuigen van US$ 22 miljard. De Deense Rekenkamer “stelde vast dat de Noorse berekeningen inzake de levensduurkosten van de Joint Strike Fighter aanzienlijk hoger uitkomen dan de voorlopige schattingen van de Deense defensie organisatie”. En zegt de Rekenkamer: “De Deense kandidatenvergelijking gaat voor de JSF uit van nog slechts heel voorlopige berekeningen, zover deze door de Rigsrevisionen zijn gezien.”.
Overigens wordt duidelijk dat de Deense Luchtmacht met 130 uur per F-16 beduidend onder de NATO norm blijft van 180 uur per F-16 (blz. 24) en dat het percentage operationele beschikbaarheid voor de 62 Deense F-16’s op slechts circa 50% ligt. Men hoopt dat dit in de toekomst bij de opvolger uitkomt op 70-75%.

Prijsopgaves niet bindend

Probleem vindt de Rekenkamer dat alle opgaven van fabrikanten nog vrijblijvend zijn en op geen enkele manier bindend (blz. 21, punt 56), dit leidt tot beslissingsonzekerheid (blz.4). Ook het feit dat nog onbekend is hoeveel toestellen gekocht zullen worden (24-48) heeft maakt een berekening nog lastig, het te kopen aantal is van grote invloed (blz.4). Ten aanzien van de industriële compensatie merkt de Rekenkamer op dat ook op dit punt grote onzekerheden zijn (Blz. 30-31) en dat de opmerkelijke situatie bestaat dat Boeing en Saab voor hun kandidaten conform de Deense wet minimaal 100% compensatie orders moeten garanderen, maar dat dit niet geldt voor de JSF, omdat de Deense Defensie daarvoor aan Lockheed Martin een ontheffing heeft verleend (blz. 30, punt 88).

Nieuw rapport Defensie Commissie

Vandaag verschijnt naar verwachting de het rapport van de Deense Defensie Commissie. Het zal niet aangeven welke straaljager gekozen moet worden, maar slechts aangeven dat er straaljagers nodig zijn en dat het aantal afhankelijk is van het te kiezen ambitieniveau. Bij een geringer aantal straaljagers kan geld vrij gemaakt worden voor andere defensieprioriteiten. Dit sluit aan bij een eerder Deens Rapport “Danmarks behov for Kampfly” van het Dansk Institit for Miltaere Studier” uit 2007: eerst bepaling ambitieniveau na 2010, dan keuze vliegtuig.

Conclusie

Wie het Deense Rekenkamer rapport leest en zich op de hoogte stelt van recent verschenen soortgelijke rapporten in de USA en Nederland ziet dat de hoofdlijn is: er zijn nog grote onzekerheden, de risico’s zijn onvoldoende in kaart gebracht, er is gebrek aan informatie en transparantie, er is onduidelijkheid over de prijs, over de levensduurkosten en levertijd. Feitelijk stelt de Deense Rekenkamer: op dit moment kan niet weloverwogen een besluit genomen worden, hoewel men tevreden is over een aantal verbeteringen de laatste jaren in het Deense materieel verwervingsproces en daar vooruitgang ziet.

Bron:
Deense Rekenkamer; 25-mrt-2009 “Beretning til Statsrevisorerne … nye kampfly

Gerelateerd nieuws:
JSFNieuws; 09-mrt-2009; “Deense JSF discussie woedt in volle hevigheid

JSFNIEUWS090325-AS/jg

One Response to “Deens Rekenkamerrapport: informatie ontoereikend voor besluit”

  1. willemhagemanon 26 Mrt 2009 at 22:07

    Waar is de EPAF (European Participating Air Forces) gedachte gebleven? Destijds hebben vier kleine landen te weten: België, Denemarken, Nederland en Noorwegen gezamenlijk de F-16 aangeschaft en gezamenlijk een MOT&E (Mutual Operational Test and Evaluation programma) opgestart en uitgevoerd. Thans wil Nederland uitsluitend de F35A, Noorwegen tendeert hier ook sterk naar en heeft in principe al voor de JSF besloten, Denemarken bestudeert drie kandidaten en weet het nog niet en vanuit België blijft het doodstil. Is de EPAF als droog zand uiteengevallen? Een rethorische vraag.

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.