Apr 04 2009

Exploitatiekosten JSF sinds 2005 verdubbeld

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 23:21 onder Aanschaf JSF

Kesteren (NL) – Een analyse van de exploitatiekosten of netto levensduurkosten van de Joint Strike Fighter leert dat als je cijfers van 2001, van 2005 en van nu neemt dat er sprake is van een spectaculaire toename van de gebruikskosten van 344 miljard (TY) naar 760 miljard dollar (TY) tussen 2005 en 2008 voor hetzelfde aantal JSF’s in de USA. Dat betekent dat de exploitatiekosten, waaronder de kosten per vlieguur, ruim verdubbeld zijn ten opzichte van eerdere verwachtingen.

Bij plangetal van 85 F-35A’s: exploitatiekostengat € 3,5 miljard tot € 10,3 miljard

Gebaseerd op relevante Amerikaanse en Noorse gegevens en ondersteund door berekeningen vanuit afzonderlijke kostencomponenten tegen herrekend prijspeil 2008 kan vastgesteld worden dat een herberekening van de exploitatiekosten bij het Nederlandse plangetal van 85 F-35A’s een geschat exploitatiekostentekort geeft van tussen €3,6 en €10,3 miljard over de looptijd van 30 jaar. Het werkelijke bedrag is onder andere afhankelijk van de gehanteerde koersen. Hierbij is nog geen rekening gehouden met kans op verdere kostenstijgingen in het JSF project.

Bij alleen eerste batch: zelfs dan nog risico op exploitatiekostengat van € 3,7 miljard

Zelfs bij de beperkte aanschaf van alleen de eerste “batch” van 57 F-35A’s is nog sprake van een geschat exploitatiekostentekort op basis van de Noorse gegevens van tussen €1,3 en €3,7 miljard over de looptijd van 30 jaar. Op basis van Amerikaanse gegevens zou het Nederlandse budget wel sluitend kunnen zijn voor dit beperktere aantal toestellen.

Budget exploitatiekosten slechts toereikend voor 3 squadrons

De berekeningen duiden er op dat bij een gelijkblijvend Nederlands defensiebudget er voor de Koninklijke Luchtmacht een budgetruimte is voor exploitatie van tussen 51 en maximaal 57 F-35A Joint Strike Fighters. Dit zal onvermijdelijk leiden tot verdere afstoting van squadrons, zodat er 3 squadrons over blijven.

Informatie voorafgaand aan beslissing Kandidatenevaluatie belangrijk

Het gaat hier om een groot bedrag belastinggeld, over de toekomst van onze nationale defensie en onze internationale ambities. Daarnaast kunnen misrekeningen mogelijk grote gevolgen hebben voor de luchtmachtorganisatie en het personeel. Daarom is het gewenst dat de Tweede Kamer over de meest recente gegevens inzake de verwachte exploitatiekosten van de Joint Strike Fighter eenduidig, betrouwbaar en transparant wordt geïnformeerd voorafgaand aan het einddebat over de Kandidatenevaluatie. Aan deze informatie heeft het tot nu toe ontbroken.

Herberekening vanuit Amerikaanse data (voorbeeld)

In het rapport staan tal van rekenvoorbeelden, ter onderbouwing van de conclusies.
Een voorbeeld op basis Amerikaanse gegevens:
Bij het plangetal van 85 F-35A’s en actuele netto LCC kosten van US$ 213M, prijspeil CY 2008, en tegen de gehanteerde plandollarkoers van 0,83.
Actuele exploitatiekosten 85 F-35A’s : $ 18,2 miljard
Actuele exploitatiekosten 85 F-35A’s : € 15,03 miljard
Begroting exploitatiekosten 85 F-35A’s : € 9,06 miljard
Tekort exploitatiebegroting in 30 jaar : € 5,97 miljard tekort
Tekort exploitatiebegroting in 30 jaar : € 6,37 miljard tekort, incl. BTW
Afwijking per jaar (30 jaar) : € 212 miljoen per jaar, incl. BTW

Een ander voorbeeld is een herberekening op basis van alleen batch 1, KLu: 57 F-35A’s.
Bij aankoop van alleen de eerste “batch” van 57 F-35A’s en actuele netto LCC kosten van US$ 213M, prijspeil CY 2008 en tegen de gehanteerde plandollarkoers van 0,83:

Actuele exploitatiekosten 57 F-35A’s : $ 12,14 miljard
Actuele exploitatiekosten 57 F-35A’s : € 10,07 miljard
Begroting exploitatiekosten (85) : € 9,06 miljard
Tekort exploitatiebegroting in 30 jaar : € 1,01 miljard tekort
Tekort exploitatiebegroting in 30 jaar : € 1,08 miljard tekort, incl. BTW
Afwijking per jaar : € 36 miljoen per jaar, incl. BTW

Herberekening vanuit Noorse data (voorbeeld)

Berekeningen met de laagst geschatte (15% zekerheid) Noorse gegevens komen vrijwel exact overeen met de berekeningen op basis van de Amerikaanse gegevens.
Hieronder een voorbeeld van een berekening op basis van het meer waarschijnlijke Noorse middenrisico (50% zekerheid):
Hierbij rekenen we op basis van het KLu plangetal van 85 F-35A’s en actuele middelste netto LCC kosten (prijspeil CY 2008) uit de Noorse kandidatenevaluatie van US$ 265M en tegen de gehanteerde Nederlandse plan dollarkoers van 0,83:
Actuele exploitatiekosten 85 F-35A’s : $ 22,5 miljard
Actuele exploitatiekosten 85 F-35A’s : € 18,67 miljard
Begroting exploitatiekosten (85) : € 9,06 miljard
Tekort exploitatiebegroting in 30 jaar : € 9,61 miljard tekort
Tekort exploitatiebegroting in 30 jaar : € 10,26 miljard tekort, incl. BTW
Afwijking per jaar : € 342 miljoen per jaar, incl. BTW

Rekening gehouden met prijspeil en koers

Een en ander is cijfermatig te onderbouwd op basis van officiële Amerikaanse en Noorse rapporten en door zorgvuldige vergelijking van tal van beschikbare financiële gegevens uit 2001 en latere jaren. Uiteraard is hierbij rekening gehouden met een herberekening naar specifieke exploitatiekosten voor de luchtmachtversie F-35A. Tevens zijn alle verschillen tussen zogenaamde Then Year (TY) dollars en Calendar Year (CY) dollars verrekend en zijn alle berekeningen gestandaardiseerd naar prijspeil 2008 met verantwoording van gehanteerde wisselkoersen. De uitkomst heeft aanzienlijke financiële gevolgen wanneer we deze gaan toepassen op de Nederlandse exploitatiekosten begroting voor de F-35 Joint Strike Fighter.
Een uitgebreide toelichting op de bruikbaarheid van de Amerikaanse en Noorse gegevens, de oorzaken van de stijging en de wijze van informatievoorziening op dit punt is toegevoegd. De gebruikte bronnen zijn uitgebreid verantwoord.

Reactie Ministerie van Defensie

Het Ministerie van Defensie heeft in een reactie aangegeven de berekeningen “onzin” te vinden en bestrijdt de conclusies met klem. Tegenover het NRC, die hen vrijdag met de berekeningen confronteerde, zei Defensie vrijdag dat de Kamer vertrouwelijk over de juiste cijfers is geïnformeerd en “Die vertrouwelijkheid gaan we niet doorbreken, hoe verleidelijk ook om dit te weerleggen” (NRC, 3 april 2009). Deze reactie gaat eraan voorbij dat de informatie uit het rapport is gebaseerd op gegevens van het Amerikaanse en Noorse ministerie van defensie over de JSF en daarnaast uitlegt hoe en waarom sprake is van een kostenverdubbeling sinds 2005.

U kunt het volledige rapport downloaden:
Rapport Exploitatiekosten JSF sinds 2005 verdubbeld; 3 april 2009; Johan Boeder (PDF)

JSFNIEUWS090404-Johan Boeder/nb

9 Responses to “Exploitatiekosten JSF sinds 2005 verdubbeld”

  1. pj steinmeijeron 05 Apr 2009 at 15:33

    dag ,

    Ik kom hier net kijken, dus mijn onderwerp # hoort misschien niet op deze plek, of/en # is al veel eerder uit en te na besproken ….. verwijder resp. verplaats deze bijdrage dan maar …….
    ============
    Bent u hier niet bezig alsof u probeert Jehova getuigen te overtuigen van hun ongelijk met argumenten uit de Bijbel …… ze weten na al die jaren precies hoe dat aan te pakken ……..
    Het probleem zit niet in deze vliegende stadsbus, niet in het feit dat het ding als een V-22 uit elkaar rammelt, niet in het punt dat de motor de tandwielkast aan flarden scheurt (dat is wel op te lossen met veel kilo’s en veel $$$), de grap is dat onze -fundamenteel onbetrouwbare- regering doet wat de amerikanen en de luchtmacht willen en dat zij dat nooit (?Irak-onderzoek?Ha!) zal toegeven ?

    vrgerjoep

  2. willemhagemanon 05 Apr 2009 at 15:54

    Met het thans gereserveerde budget kunnen inderdaad wellicht niet meer dan 50+ toestellen worden aangeschaft en worden geëxploiteerd. Maar zou de praktijk van de HSL, de Betuwelijn en de Amsterdamse noord-zuid metrolijn ook niet kunnen gelden voor de F-35? Alle vele malen duurder uitgevallen dan begroot en toch zijn al twee van de genoemde projecten gerealiseerd, zulks nog los van de vraag of ze ooit rendabel zullen ziijn. Is een analogie met de F-35 ondenkbaar?

    Uitgaande van historische gegevens luidt het antwoord helaas: NEE. De afgelopen decennia is het defensiebudget steeds kleiner geworden. Kort na WO II had de Klu in de 50-60tiger jaren bijna 500 jachtvliegtuigen, maar dat aantal is thans gereduceerd tot ongeveer 85 M5 updated F-16’s. Terecht is het aantal gevechtsvliegtuigen na de val van de muur verminderd en heeft de KLu ingezet op een mix van helicopters en (tanker)transportvliegtuigen. Maar er is voor elke categorie een kritische minimum massa.

    Tijdens de Koude Oorlog was de minimum NAVO eis voor gereedstelling 70%. Met een avonddienst en kunst- en vliegwerk werd daaraan ook dagelijks voldaan. Thans ligt de inzetbaarheid, ondanks alle werkgroepen ter verbetering daarvan, beduidend lager. Redenen daarvoor zijn ondermeer: veranderde sociale en ARBO omstandigheden, extra luchtvaart- en vakbekwaamheidseisen en het feit dat de F-16 steeds meer onderhoud vereist.

    Hamvraag: wat is de inzetbaarheid van de gecompliceerde F-35? Laten we eens positief uitgaan van het maximaal haalbare historische gegeven van 70% en 50+ F-35A. Sommige kisten staan in correctief dan wel preventief onderhoud. Andere zijn nodig voor hard- en software updates en evaluatie testen. Het grootste gedeelte is nodig voor opleiding en continuatie training. O ja, terecht moet er nog een demo in een toepasselijke kleur worden gespoten (welgemeend gefeliciteerd Commandant Luchtstrijdkrachten met de nieuwe demo F-16 met mooie WK voetbal oranje leeuw, ik ben er trots op). Wat blijft er dan over voor (out-of-area) inzet is de tweede hamvraag? Terzijde, maar in het verleden werd bij vervanging ook altijd rekening gehouden met (vredes)verliezen. Hierover hoor ik niets.

  3. NG21on 06 Apr 2009 at 10:36

    Demo F-35? Dat ding kan toch alleen maar rechtuit vliegen?

  4. willemhagemanon 06 Apr 2009 at 11:57

    Beste NG 21,

    De F-35 kan meer dan alleen maar rechtuit vliegen zoals de F-117 die ik tijdens enkele airshows inderdaad alleen maar straight and level, met hooguit een aileron roll, heb zien voorbijvliegen. De wijze van inzet jachtvliegtuigen en scenario’s van luchtoorlogen is langzaam maar zeker aan het veranderen. Tijdens toekomstige airshows zal de drie dimensionale performance van de F-35 voor het publiek inderdaad onderdoen voor die van de Rafale, Eurofighter, Hornet, F-16 en nog enkele typen. Dat is een gegeven waar wij als luchtvaart enthousiast publiek mee moeten leren leven. Een vliegtuig bouwen voor alleen airshows is helaas van de zotte. De F-22 is een goed alternatief om dit gemis aan vermaak op te vullen, maar of wij die (in Europa) ooit te zien zullen krijgen is de vraag.

  5. willemhagemanon 06 Apr 2009 at 12:12

    Beste PJ Steinmeyer,

    U doet uzelf te kort met uw opmerking dat u hier net komt kijken en men uw commentaar eventueel maar als niet gelezen moet beschouwen. Niemand van ons heeft de wijsheid in pacht. Elke bijdrage, achtergrond informatie, zienswijze of wat dan ook lijkt mij welkom in deze complexe besluitvorming. Nieuwkomers zijn meestal erg verhelderend, omdat zij de ogen van al dan niet (on)bewust beroepsgedeformeerden kunnen openen.

  6. Fritzon 07 Apr 2009 at 9:57

    Wat ik van de inzetbaarheid begrijp:

    De financiering van de F-35 is geheel anders dan die voor bijvoorbeeld de F-16. Er wordt geen vliegtuig gekocht, maar een (bijvoorbeeld voor 80 procent) inzetbaar vliegtuig. De fabrikant is verantwoordelijk om deze gecontracteerde inzetbaarheid te halen, en is verantwoordelijk voor reparatie en tijdige aanlevering van reserveonderdelen. Het is dus zowel in het voordeel van de koper als van de fabrikant om een zo betrouwbaar en onderhoudbaar mogelijk vliegtuig af te leveren. Een mooie constructie.

    Eigenlijk is het dus een leasevliegtuig. Verwachtingen qua inzetbaarheid door te vergelijken met de F-16, maar ook vergelijkingen tussen aankoopkosten van bijvoorbeeld de Saab en de F-35 gaan hierop dan ook vaak mank.

  7. NG21on 08 Apr 2009 at 15:49

    Beste Willem,

    De inzet van jachtvliegtuigen is inderdaad aan het veranderen. Het is alleen jammer dat het niet veranderd ten gunste van ons. De AIM-120 is in hoge mate inferieur aan de raketten met diverse zoekers die onder de SU-35 hangen.

    De zoekers zijn minder capabel dan zijn Russische tegenhangers. Door de lagere snelheid is het bereik ook kleiner dan nodig is. De F-22 is sneller dus krijgen de raketten meer snelheid mee bij lancering en vliegen dus verrder. De JSF kan ook nog eens veel te weinig raketten meenemen.

    Als de SU-35 er in slaagt om de eerste salvo’s op lange afstand te overleven (wat aannemelijk is) dan wordt het toch een dogfight. En dat overleeft de JSF piloot niet.

    De JSF is dubbel inferieur. Het prestaties en z’n bewapening zijn minder dan zijn tegenstander. Geen goede uitgangspositie. Gelukkig hoef ik hem niet te vliegen.

  8. Fritzon 09 Apr 2009 at 10:56

    Merkwaardig hoe de Russische verhalen over de mysterieuze supercapaciteiten van hun vliegtuigen altijd klakkeloos worden geloofd, en de Amerikaanse verhalen over hun spullen stelselmatig als onzin worden betiteld. Me dunkt dat de Russen toch niet bepaald een vlekkeloze track record hebben op het gebied van eerlijke informatieverstrekking.

  9. NG21on 09 Apr 2009 at 22:28

    Fritz,

    Je hebt gelijk. Van de Russen weten we inderdaad te weining. Dat laat echter onverlet dat de Amerianen bewezen liegen over de capaciteiten van hun toestellen.

    pK ratio’s van alle oorlogen die de VS in de tweede helft van de vorige eeuw heeft vrijgegeven blijken nu met het verschijnen van gegevens van de andere zijde te moeten worden bijgesteld. Het verhaal van de 8:1 kill ratio van de F-86 vs MiG15 blijkt nog geen 2:1 te zijn. De zogenaamde Scud hunts tijdens de eerste Golfoorlog hebben bij nader inzien tot vernietiging van geen enkele installatie geleid. (Amerikaanse gegevens).

    De heftige bombardementen van de Navo tijdens de oorlog in Joegoslavië hebben de vijandelijke troepen amper schade toegebracht.

    De Amerikanen bouwen geen wonderwapens en de Russen bouwen geen rotzooi.

    De Amerikanen hebben ook best wel wat gefaalde toestellen gebouwd of toestellen die pas na een grondige herziening effectief werden. Anderen kregen een nieuwe missie omdat ze ongeschikt waren voor de missie waar ze voor ontworpen waren.

    Denk aan: F4D Skyray, F11F1 Tiger, B58 Hustler, F-104, F-5A, F111, F4 Phantom

    Ja, ook de Phantom. Dat toestel was voor het inbouwen van het boordkanon een mislukking. De raketten waren niet effectief. De AIM-7 werden vervloekt door hun piloten en de AIM-9 was tot de ontwikkeling van de AIM-9L ook niet echt een indrukwekkend wapen. Gezien zijn kostprijs in vergelijking met de MiG 21 was het niet efficient genoeg.

    De F111 was een complete mislukking als jager.

    De overige toestellen spreken voor zich.

    En die kant gaat het met de F-35 ook op. De capaciteiten van dit toestel laten zich beter vergelijken met de A7 Corsair dan met een F-16. De A7 was ook een onbeholpen mud-mover.

    Een aanrader is het ook de presentaie onder aan op deze pagina
    http://www.ausairpower.net/APA-NOTAM-170209-1.html
    eens goed te bestuderen.

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.