Apr 22 2009

PvdA in JSF debat: geen testtoestellen

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 17:39 onder Aanschaf JSF

UPDATE (4) 21:35 uur

CONTINU UPDATED

Den Haag – Direct na aanvang van het grote JSF debat heeft mevrouw Eijsink duidelijk meegedeeld over onvoldoende informatie te beschikken om een positief besluit te nemen inzake de aanschaf van twee testtoestellen.

Bijdrage Eijsink (PvdA)

Mevrouw Eijsink (PvdA) was de eerste spreker en gaf direct duidelijk te kennen: “Aanschaf van testtoestellen is een point of no-return” in het verwervingsproces.” En “De fractie wil blijven participeren in de ontwikkelingsfase van de JSF. Op dit moment is er onvoldoende informatie om een goed besluit te nemen.
In reactie vroeg CDA kamerlid Knops zich af op welke wijze de PvdA gestalte wilde geven aan de training van piloten. VVD’er Boekestijn wees op het feit dat deze weigering van de PvdA orders zou kosten voor de industrie, waarop Eijsink aangaf dat Italië eveneens had afgezien van de IOT&E fase zonder dat dit de Italiaanse industrie nadeel bezorgde. Ze wees tevens op het feit dat Denemarken, Noorwegen, Canada en Australië evenmin meedoen aan de IOT&E fase. “Zijn deze landen, die onze partners zijn in Afghanistan, dan verkeerd bezig”, wilde ze weten.
SGP’er Van der Staaij wilde weten wanneer de PvdA op zou houden met het voor zich uitschuiven van de beslissing en wilde duidelijkheid over vervolgstappen.
De PVV, SP en GL verwelkomden het besluit van de PvdA, maar D66 wilde weten wat de PvdA precies voor ogen stond in deze kabinetsperiode.
Eijsink bleef vasthouden aan haar punt: “Eerst informatie over prijs, kwaliteit en levertijd”, dan pas een beslissing.

Bijdrage Van Velzen (SP)

Vervolgens was mevrouw Van Velzen (SP) aan het woord. Ze liet scherp weten dat er onzekerheid over de prijs, over de exploitatiekosten, over de prestaties. Ze plaatste vraagtekens bij de achterstand in het testen en de risicovolle overlap tussen testen en productie. Ze hekelde scherp het gebrek aan informatie over het geluidsniveau. Volgens haar zou het verstandig zijn om enige tijd door te vliegen met de F-16.Een investering van 6 miljard tegenover de 600-1200 banen die gecreëerd zouden worden vond ze een verkeerde balans.
In reactie op de heer Voordewind (CU) stelde ze het vreemd te vinden dat de CU wel één testtoestel wil kopen en geen twee. In antwoord op de heer Knops (CDA) en de heer Boekestijn (VVD) stelde ze wel een opvolger te willen, maar helder te willen stellen dat de SP voorstander is van defensiebezuinigingen en een ander ambitieniveau voor Nederland voor te staan.

Bijdrage Brinkman (PVV)

Brinkman (PVV) begon zijn bijdrage: “Voor het eerst dat de Tweede Kamer tegen bastion van defensie ingaat. Inhoudelijk heeft PVV er goed naar gekeken. Wat kost de JSF? Wat kan de JSF? Wat voor orders geeft het? Wat is geluid.” Hij was van mening dat het afgelopen jaar tal van trucjes waren uitgehaald door Defensie. Dat informatie ontbrak of niet in te zien was en dat het erg goed was dit “gesloten bastion te doorbreken.”
Voor de PVV’er was het ambitieniveau van defensie van belang: “De rol die Nederland zou moeten spelen in internationale missies moet bescheidener. Wij zijn niet te vergelijken met USA, UK en Frankrijk. Het Nederlandse ambitieniveau moet zijn een participatie die vergelijkbaar is met andere, kleine NATO leden.”. Hij vervolgde: “Het gaat met de JSF om heel veel geld. Daarom vinden wij de koop van testvliegtuigen niet verantwoord. De F-16 kan volgens ons nog langer mee, we hebben geen antwoord gekregen op.”
De heer Brinkman stelde voor een nieuwe kandidatenevaluatie uit te voeren met volledige en open informatie. En zei hij “Ik kijk naar Defensie, heren van defensie en staatssecretaris u gaat het verliezen. Wij willen goede informatie.”
Hij gaf aan dat het stealth aspect niet zo benadrukt moet worden en “Stealth heeft gevolg voor de vorm, stealth maakt zwaarder. Daardoor is een grotere motor nodig. Die heeft meer herrie. En het geeft meer onderhoudskosten. Stealth beperkt het aantal bommen tot vier. Wat hebben we aan stealth in Afghanistan: niks.”
Over het geluid zei hij dat hij er voorstander van zou zijn een JSF testtoestel naar Nederland te halen om samen met de Gripen op Volkel en Leeuwarden metingen te doen. “De JSF maakt 121 decibel.” Dan over de prijs: “We weten geen bindende prijs. Hoeveel kost de JSF om dertig jaar in de lucht te houden, 15 miljard. Saab stelt daar gegarandeerd 9,6 miljard tegenover. Het kan dus mega, mega goedkoper.” Hij meende dat de F-16 nog langer mee kan: “We hebben dit 100 keer gevraagd en 101 keer geen antwoord gekregen.”
Hij concludeerde: “De PVV wil geen vluggertjes, wil één lijn aanhouden. Geen testtoestellen. Goede kandidaten evaluatie. Goed en onafhankelijk, inclusief Super Hornet.” Want zo stelde hij: “Lockheed Martin komt nog geen eens met gegevens Advanced F16, Lockheed Martin heeft geen belang bij het doorvliegen met de oude F-16, dus natuurlijk zegt Lockheed Martin dat dit niet kan.” . Toen hij zei: “Wij zitten niet aan tafel met een Staatssecretaris van Defensie, maar met een lobbyist van Lockheed Martin” werd hij teruggefloten door collega Pechtold, die vond dat het debat wel netjes moest verlopen.

Bijdrage Boekestijn (VVD)

De heer Boekestijn haalde de historie op: “PvdA premier Kok was voor. Melkert tegen. De VVD heeft altijd een consistente lijn gevolgd vanaf het begin. De VVD is van mening dat de kandidatenvergelijking goed is verlopen. We moeten de keuze aan experts overlaten, zoals een chauffeur van de politie die de voorkeur heeft voor een Porsche ook het gelijk aan zijn zijde heeft. Je kunt niet voorstellen dat zo iemand een voorkeur heeft voor een slecht voertuig. Kamerleden moeten zichzelf niet bombarderen tot experts.”
Boekestijn noemde de toekomst van de Saab Gripen NG ongewis. Hij vond dat de JSF de meeste missies goed kan uitvoeren: “We kunnen onze oorlog niet kiezen. Internationale samenwerking is belangrijk in NATO verband. Interoperabiliteit van de Gripen is er niet.”
Wat betreft de JSF was hij van mening dat deze de meeste banen opleverde. Wel had hij een aantal vragen aan de minister, onder andere hoe het zat met het hacken van de JSF geheimen, zoals op 21 april in het nieuws was gekomen. Boekestijn vroeg ook aan de staatssecretaris wat hij vindt van het voorstel van de CU om nu alleen te besluiten over één testtoestel en niet twee, zoals het kabinet voorstelt. Tevens wilde hij weten of het waar was dat pas in 2012 een besluit zou genomen worden, zoals hij in de wandelgangen had vernomen en “Als wij denken mee te kunnen blijven doen aan SDD fase, wat betekent dan dit uitstel?”.

Bijdrage Peters (GL)

Mevrouw Peters (GL) ging in op het wereldbeeld van GroenLinks, ze citeerde VVD’ers die zich afvroegen voor welke vijand de JSF was bestemd. Past de JSF als antwoord op de CO2 toename met misschien miljoenen toekomstige economische vluchtelingen, de Somalische piraten, de Chinese whizkids die de JSF geheimen ontfutselen en de bermbommen in Afghanistan. Ze verbaasde zich over het negeren van het Gripen aanbod, wat haar aansprak was dat dit bindend was. Een nadere discussie waard, maar volgens haar kon die niet gevoerd worden omdat te veel informatie ontbrak. Ze benadrukte dat RAND wel toezicht had gehouden op het proces, maar niet de zaak inhoudelijk had beoordeeld. De heer Voordewind bestreed haar rekensommen over het goedkoper zijn van de Saab Gripen nadrukkelijk.

Bijdrage Knops (CDA)

De heer Knops begon met te wijzen op de risico’s liepen bij optredens in brandhaarden zoals Afghanistan. “Goede luchtsteun kan het verschil uitmaken, in een split-second tussen leven en dood. Nu spreken we opnieuw over de vervanging van de F-16. En het gaat om de toekomst van onze luchtvaartindustrie, waar 15.000 banen op het spel staan”.
In zijn bijdrage benadrukte hij dat de vrede in de Balkan er was gekomen mede dankzij het luchtwapen. Het belang van “airpower” is groot. Luchtoverwicht zal in de toekomst niet altijd vanzelfsprekend zijn, gelet op de ontwikkeling in bepaalde landen waardoor nieuwe wapens in handen komen van regimes met minder vreedzame bedoelingen. Volgens Knops was juist daarom de JSF een goede keuze: “De JSF biedt een schat aan informatie, dankzij sensoren die superieur zijn, dankzij network centric mogelijkheden en de inzet van precisiewapens”.
Knops somde opdat defensie een budget reservering heeft gemaakt , de F16 vervanging is noodzakelijk, een endlife update is onmogelijk, de JSF zal in diverse partnerlanden meer dan 10 bestaande types moeten vervangen. Er is al besloten tot aanschaf van twee testtoestellen en meedoen aan de IOT&E fase is essentieel voor een goede kennis opbouw. En vervolgde Knop: “Als er in 2010 een besluit wordt genomen dat anders uitpakt is wel sprake van een verlies van € 800 miljoen. Ik wijs er ook op dat de 6,1 miljard niet in deze kabinetperiode wordt uitgegeven. Dus in 2010 valt wel een definitief besluit, daarna wordt de uitgave over jaren gespreid uitgegeven. Dit geld is al gereserveerd. De CDA is niet blind voor geluiden samenleving. Er is sprake van een crisis, maar uitstel levert in de toekomst een nog hogere rekening op omdat we dan zelf een nationale testfase moeten organiseren”.
Wat betreft de industrie vond Knops dat bij uitstel sprake zou zijn van “Penny wise, pound foolish”. Knops: “Afstel is schadelijk voor de Nederlandse industrie. Qua spin-off effecten gaat het om tienduizenden arbeidsjaren. Omdat Nederland ook industrieel mee wil doen op wereldniveau en de kenniseconomie van belang is moeten we doorzetten.” Hij wilde een nieuw Fokker-drama voorkomen. Knops voelde trots over de rijke historie van de Nederlandse luchtvaartindustrie en vond dat dit op het spel wordt gezet. Knops: “JSF banen zijn echte banen en geen Melkert banen.” Hij ontkende dat sprake was van een verdringingseffect. Wat betreft de geluidsoverlast wilde hij duidelijkheid voorafgaand aan de definitieve keuze. Hij vroeg aan de (eigen) Staatssecretaris om voorafgaand aan het Kamerbesluit een “not to exceed price” en om indien het projectbudget zal worden overschreden in de toekomst de Kamer daarover tijdig te informeren.
Op een vraag van SP kamerlid Van Velzen om een inkijkje te geven in de besluitvorming: “De meerderheid voor de JSF is weg. Er is geen gesloten front meer”, antwoordde de CDA woordvoerder: “Dit is zonneklaar, wij vinden dat de afspraken uit het regeerakkoord uitgevoerd moeten worden. We markeren ons standpunt nu eerst in deze bijdrage en komen daar later in debat op terug.”
Brinkman zei tegenover Knops dat het belangrijk was om meer concurrentie op touw te zetten: “Juist als we terughoudender zijn, zullen er meer orders richting Nederland komen, Lockheed zal juist meer zijn best gaan doen”. De heer Pechtold vroeg aan CDA’er Knops of de problemen met zijn partijgenoot De Vries niet komt door gebrek aan diplomatie, niet richting de Amerikaanse vrienden, maar richting de eigen Tweede Kamer.

Achtergrond:

Het JSF debat van de Vaste Kamercommissie is live te volgen is via de website van de Tweede Kamer (Troelstrazaal).

Op JSFNIEUWS zal continu berichtgeving blijven volgen over het debat.

JSFNIEUWS090422.NB/nb

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.