Dec 17 2010

Wikileaks over Nederland en het JSF programma

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 8:07 onder Aanschaf JSF

Gouda – Afgelopen woensdag zijn er door de Britse krant Guardian een aantal wiki-cables vrijgegeven die betrekking hebben op Nederland, en de Nederlandse deelname aan het JSF programma.

Reeds eerder waren er al berichten die via Wikileaks in de wereld kwamen die betrekking hadden op de JSF en indirect ook op de JSF activiteiten in Nederland. Dit betrof een verzoek van de Amerikaanse Ambassade in Oslo om overleg te hebben over de JSF in Noorwegen waarbij men aangaf dat de publieke steun in dat land voor de JSF verminderde. Relevant voor Nederland hierbij is dat in de cable staat dat Nederland en Denemarken dat voorbeeld wel eens zouden kunnen volgen. De landen zijn wat betreft aanpak vanuit de Amerikaanse overheid duidelijk met elkaar verbonden. Opvallend detail is dat het geheime bericht van de Ambassade in Oslo ook verstuurd is aan de Amerikaanse ambassades in Den Haag, Copenhagen en Stockholm. Deze cable
dateerde van 22 september 2008
.

Woensdag 15 december 2010 zijn er andere cables aan het licht gekomen die betrekking hebben op het JSF programma en de Nederlandse deelname. De Britse krant Guardian heeft enkele cables kunnen vinden die voor Nederland relevant zijn.

In 2005, ver voor de “onafhankelijke” kandidatenvergelijking van 2008

Op 22 augustus 2005 geeft de vertrekkende Amerikaanse ambassadeur (Sobel) in Nederland zijn mening over Nederland en enkele voor de VS belangrijke aspecten van het Nederlandse beleid en hoe daarmee om te gaan. Vooral alinea 9 van deze cable is relevant wat betreft JSF gerelateerde inhoud:

Their desire to maximize the military’s capabilities and their preference for U.S. equipment, even when alternative European suppliers exist, make the Dutch strong supporters of the Joint Strike Fighter (JSF) program. The Dutch are one of only two countries (Italy is the other) whose financial contributions merit Tier II status in JSF development. Berlijn is pushing to lock in an early commitment for 50 planes (out of a total of 85) to prevent JSF from becoming an issue in the 2007 elections.”

Hier staat letterlijk: dat de behoefte om de militaire capaciteiten te vergroten en de “voorkeur” die men heeft voor Amerikaans materieel, zelfs wanneer er Europese alternatieven voorhanden zijn, maken de Nederlanders sterke bondgenoten van het JSF programma.
Opvallend omdat blijkbaar de Amerikanen erkennen dat er wel degelijk Europese alternatieven zijn terwijl het ministerie van defensie aangeeft dat er eigenlijk geen alternatieven zijn. De alternatieven die er waren voldeden toch niet aan de gestelde eisen?

Over toenmalig Commandant der Strijdkrachten Dick Berlijn wordt gezegd dat hij druk uitoefent om snel 50 van de 85 toestellen te bestellen zodat de JSF geen issue zal worden tijdens de verkiezingen die voor 2007 gepland stonden.
In alinea 18 staat verder nog een opmerking over de PvdA en toenmalig partijleider Bos. De PvdA verzet zich tegen de inzet van Nederlandse troepen in Afghanistan en is tegen het JSF programma.

September 2009, USA bang onbetrouwbaar over te komen

Dat het JSF debat zeer politiek geladen is mag duidelijk zijn. In een cable van 21 september 2009 staat dat het (Nederlandse) parlement de Nederlandse JSF deelname bijna heeft doen kelderen. Defensie gebruikt de geboekte “successen” voor de defensie industrie als een (zwaarwegend) argument om deel te blijven nemen aan het programma. Hier de letterlijke tekst:

The JSF debate in the Netherlands remains politically charged, with the Parliament nearly scuttling Dutch participation in JSF (reftels A, B). The Dutch MOD is using the successes of the JSF in Dutch industry as an argument to keep the JSF in the Netherlands. The Dutch are aware that the U.S. defense budget has excluded the F-136 every year since 2006, but to date Congress has overturned that decision and maintained support for the F-136. However, if the second engine does not survive the budget process, significant U.S. effort will be required to keep the Dutch as a partner in the program. Opponents of the JSF, including the Labor Party (in the three-party governing coalition), would likely argue the U.S. had changed the terms of the Qwould likely argue the U.S. had changed the terms of the agreement upon which Dutch participation was based and we are unreliable. Prospects for winning continued Dutch support of the JSF are dim without continuation of the F-136 program (the two engine option). Furthermore, we are engaged in an delicate effort to keep the Dutch in Afghanistan after 2010. The Labor Party has the pivotal role on this issue as well. When we are asking the Dutch Cabinet and Parliament to make a difficult decision to stay with us as partners in Afghanistan, being perceived as an unreliable partner on JSF could prove to be a large hurdle to overcome

Juist F136 motor van belang voor Nederlandse industrie

Gezien de Nederlandse industriële afhankelijkheid van de GE F-136 motor en het nog altijd niet veilig zijn van deze optie doet ons vermoeden dat deze successen helemaal niet zo groot zijn. Als de keuze in de VS gemaakt zou worden om de tweede motor te schrappen zouden de VS nog meer “overtuigingskracht” moeten tonen om de Nederlanders in het project te houden. Daarnaast zou het onbetrouwbaar overkomen als ze Nederland zouden vragen als partner in Afghanistan te blijven, maar ervoor te kiezen om te stoppen met de tweede motor. De Nederlandse industrie heeft groot belang bij de doorontwikkeling van de GE F136 motor omdat er zeer veel investeringen zijn gedaan in die motor. Ten aanzien van. de F-135 motor doen Nederlandse bedrijven slechts mee op het gebied van onderhoudscontracten.

Hierbij valt overigens op te merken dat de Nederlandse industrie doet geloven dat enkel en alleen door deelname aan het JSF programma door de Nederlandse industrie te verdienen valt. Dat er met alle kandidaat fabrikanten (en de desbetreffende overheden) afspraken over gezamenlijke ontwikkelingen, compensatieorders en technische samenwerking kunnen worden gemaakt mag duidelijk zijn. Als daarvoor de keuze gemaakt zou worden kan de Nederlandse expertise op andere terreinen met hulp van dat partnerland op een hoger niveau worden getild. Wat te denken van duurzame energie of medisch onderzoek. Niet slechts de grote (defensie) bedrijven, maar ook andere sectoren die kunnen profiteren van investeringen in een nieuwe Nederlandse straaljager.

Februari 2010 bij de val van het Kabinet

De laatste vrijgegeven cable waarin de JSF wordt genoemd, dateert van 20 februari 2010 gaat over de voortdurende crisis in het laatste kabinet Balkenende en de uiteindelijke val van het kabinet.
Als belangrijkste punten van spanning in het Kabinet worden genoemd het JSF programma, terugkerend debat over de steun aan de inval in Irak in 2003 en de blijvende aanwezigheid van Nederlandse troepen in Afghanistan.

Gerelateerd nieuws:
NRC; 16-dec-2010 “Nederland erg belangrijk voor VS

JSFNieuws101216-CM Auteur: Christiaan Meinen

One Response to “Wikileaks over Nederland en het JSF programma”

  1. willemhagemanon 20 Dec 2010 at 21:00

    Alles doet mij denken aan de Lockheed affaire, nog net geen smeergeld (althans nog niet bekend en bewezen; leuke reisjes en diners vind ik in deze onbelangrijk), maar wel diplomatieke intriges, verkapte chantages en politieke druk op oneigenlijke gronden. Die 800 miljoen businesss case tussen onze regering en de Nederlandse defensie-industrie verdampt per kwartaal meer. Dat deal ging immers uit van ruwweg 4500 te produceren JSF’s. Inmiddels is dat aantal vrijwel gehalveerd en het einde van die negatieve bijstelling van potentiële klanten lijkt nog niet in zicht met de VS voorop, nota bene zelf de ontwerper en bouwer van de JSF. In april en mei van dit jaar stonden in de financiële bijlage van de Telegraaf twee blaartrekkende NIFARP artikelen waarna ik mij afvroeg hoeveel boter men op het hoofd heeft. Ik wens de Nederlandse defensie-industrie een warm hart toe, ze is qualitatief zeer vooruitstrevend en zeer goed, maar voluit inzetten op de JSF is een utopie en een doodlopend spoor. Ga verder met alle andere innovaties waaronder het begin negentiger jaren door de TU Delft ontwikkelde composiet GLARE die al wordt toegepast door Airbus om maar een voorbeeld te noemen. Dan zgn. JSF onderhoudscontracten. Als die er al komen gaan die voor Europese JSF gebruikers voornamelijk naar Italië en Turkije. Maar zulke contracten zullen er niet komen, want waarom zou men? Elk land onderhoud vanuit eigen belang nu toch ook al zijn eigen F-16 vloot; zowel qua motoren als vliegtuig als geheel.

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.