Mrt 12 2011

Vliegverbod JSF vanwege technisch probleem

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 13:02 onder Ontwikkeling JSF

Fort Worth, USA - Lockheed Martin heeft in een persbericht meegedeeld dat de volledige F-35 Joint Strike Fighter testvloot aan de grond zal worden gehouden, totdat de oorzaak is opgespoord van een serieuze technische storing die optrad tijdens een testvlucht op 9 maart 2011. Hierdoor moest een F-35A prototype, de AF-4, de vlucht afbreken en een voorzorgslanding maken.

De tekst van het persbericht luidt letterlijk: “As a routine safety precaution, the Joint Program Office (JPO) has temporarily suspended F-35 flight operations until a team of JPO and LM technical experts determines the root cause of the generator failure and oil leak.”
Hoewel in dit stadium nog weinig valt te zeggen over de oorzaak, kan het feit dat er sprake was van zowel een generator storing, als een olielekkage er op duiden dat sprake is van een probleem in de “gearbox” die vanuit de motor de generator aandrijft. Als de oorzaak van het probleem is opgespoord, en eventueel correctieve maatregelen zijn genomen, wordt het testvliegen hervat. Hoe lang dit duurt is op dit moment niet te zeggen.

Functie van de Integrated Power Package

De F-35 JSF beschikt over een zogeheten “Integrated Power Package (IPP)”die in een enkel systeem de functies combineert die traditioneel worden uitgevoerd door drie gescheiden systemen (auxiliary power system, emergency power system, environmental control system). Dit levert ruimte- en gewichtsbesparing en mogelijk minder onderhoudskosten.
De kern van deze IPP wordt gevormd door een kleine gas-turbine motor, die vermogen levert aan de aan de motor gekoppelde starter/generator-combinatie, gebruikt om de motor op te starten
Nadat de motor is gestart en “stationair” loopt, wordt de functie van “starter” als het ware omgekeerd en gaat het systeem functioneren als “generator” en vermogen leveren voor het elektrische systeem. De IPP is tevens bedoeld om tijdens de vlucht “noodstroom” te leveren in geval van een motorstoring.

Backup systeem maakt veilige landing mogelijk

De F-35 beschikt over een innovatief nieuw 270-volt systeem met electro-hydraulische actuators die de besturing regelt (in tegenstelling tot de traditionele hydraulische systemen).
Als de “stroom” uitvalt, kan de vlieger de controle over het toestel verliezen. Maar in dit geval, nam de “emergency power” functie van de IPP, dat functioneert als back-up power systeem de stroomvoorziening over en deed waar het voor ontworpen is: noodstroom leveren. Zo kon JSF prototype AF-4 veilig een voorzorgslanding maken.
Het probleem doet enigszins denken aan de ernstige storing tijdens de 19e testvlucht in mei 2007, toen er kortsluiting optrad in het – door Moog geproduceerde - 270-volt electro-hydraulische actuator systeem, waardoor een deel van de besturing niet meer functioneerde en prototype AA-1 een noodlanding moest maken op het fabrieksvliegveld in Fort Worth. Na die gebeurtenis moesten diverse aanpassingen worden ontworpen en stond het testvliegen circa zeven maanden stil, tot december 2007.

Testen blijkt toch meer dan “verificatie van wat we al wisten”

Er is altijd gezegd dat het testen bij de JSF totaal onvergelijkbaar was met vorige generaties vliegtuigen. Dankzij gebruik van computermodellen en simulaties zou nauwkeurig te voorspellen zijn welke problemen konden optreden en in een vroeg stadium ontwerpaanpassingen gemaakt kunnen worden. Dit zou betekenen dat, niet zoals voorheen, het testvliegen detectie zou zijn van problemen middels “trial and error”, maar testvliegen zou alleen een “verificatie zijn van wat men al wist” in de simulatie- en ontwerpfase.
De harde praktijk lijkt deze optimistische visie te logenstraffen. Computermodellen en werkelijke vliegomstandigheden lijken nog ver van elkaar af te staan. Daadwerkelijk testen, en daar voldoende tijd voor inplannen alvorens tot productie over te gaan, is ook anno 2011 een absolute noodzaak. De grote overlap tussen ontwikkelen en testen; tussen testen en productie in het JSF programma blijkt een miljarden kostende ernstige beoordelingsfout te zijn. Met alle gevolgen van dien.

Testvloot aan de grond

Het toestel waar het om ging, is prototype AF-4, die op 22 januari 2011 arriveerde op Edwards AFB, het testcentrum van de US Air Force. Er zijn totaal 11 F-35 prototypes en 2 pre-productietoestellen actief voor testvluchten. De AF-4 was het vijfde toestel van de F-35A CTOL (conventional takeoff and landing) variant die op Edwards is afgeleverd. Daarnaast zijn vijf F-35B STOVL (short-takeoff-vertical-landing) en een F-35C CV (carrier variant) toestel actief op het testcentrum van de US Navy, marinebasis Patuxent River.
Afgelopen weken maakten de eerste twee pre-productietoestellen, AF-6 en AF-7, de eerste vlucht. Deze zullen overigens worden toegevoegd aan de testvloot op Edwards AFB, in plaats van, zoals tot voor kort de bedoeling, naar Eglin AFB te verhuizen voor opleiding van instructeurs.

Lockheed briefing over testvliegen

Eerder deze week, dinsdag 8 maart 2011, hield Lockheed Martin nog een briefing voor journalisten, waarin het meldde dat februari 2011 een topmaand was voor het testen. Met elf beschikbare toestellen werden 65 vluchten gemaakt, een niet eerder vertoond maandtotaal en meer dan gepland. Tot 8 maart werden 24 van de 55 voor maart geplande vluchten uitgevoerd. Voor heel 2011 staan 872 testvluchten gepland, daarvan zijn er circa 140 uitgevoerd. De optredende storing één dag na de briefing, en het daarop volgende vliegverbod is hierbij een onwelkome tegenvaller.
De eerste vlucht van de JSF vond plaats in december 2006. Na ruim vier jaar testvliegen zijn nu bijna 700 testvluchten voltooid van de ruim 7.000 uit te voeren testvluchten. Het afgelopen jaar nam door het beschikbaar komen van meer prototypes de intensiteit van het testen verder toe. De ontwikkelingsfase moet in 2018 zijn voltooid, 6 jaar later dan bij het begin van het project voorzien.

Bron:
Persbericht Lockheed Martin

JSFNieuws/110311

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.