Sep 18 2009

Geluid blijft JSF achtervolgen (deel 1)

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 23:36 onder Aanschaf JSF

Leeuwarden - Het vele geluid blijft de JSF achtervolgen, ondanks dat het Nationaal Lucht en Ruimtevaartlaboratorium in juli een “geruststellend” rapport presenteerde waaruit bleek dat het wel mee zal vallen. Staatssecretaris Jack de Vries liet toen verheugd weten dat de beide vliegbases Volkel en Leeuwarden voldoende geluidsruimte hebben om respectievelijk 80-85% en 84% van de geplande oefenbehoefte te realiseren. De rest zou in het buitenland gevlogen moeten worden. De geluidsbelasting, uitgedrukt in Kosteneenheden, gaven geluidscontouren rondom beide vliegbases die zelfs nog iets gunstiger uitpakken dan die van de huidige F-16.

De bewonersvertegenwoordigers uit de COVM vliegbasis Leeuwarden lieten toen al direct weten dat het NLR rapport een onjuiste voorstelling van zaken gaf. Het NLR zou voor de JSF een te laag geluidsniveau gehanteerd en een aantal dubieuze aannames gedaan hebben. Op verzoek van deze COVM Leeuwarden kwamen vertegenwoordigers van zowel het NLR als Defensie donderdag 3 september naar Leeuwarden voor nadere uitleg. Medio september zal een zelfde bijeenkomst in Volkel plaatsvinden.

De COVM die anders altijd openbaar vergadert, deed dat deze keer achter gesloten deuren vanuit de gedachte dat er dan meer vrijuit gesproken zou kunnen worden. Hoewel we aanwezig waren bij dit overleg kunnen we daarom niet vrijelijk hieruit citeren, ook al zijn er geen vertrouwelijke onderwerpen aan bod geweest.

Verschil tussen Amerika en Nederland onverklaarbaar

Kernvraag was het verschil in geluid tussen het NLR en de Amerikaanse cijfers. Het NLR zegt dat ze hetzelfde aantal decibel hanteert als haar collega in Amerika, het Air Force Research Laboratory (AFRL). Beiden gebruiken de uitkomsten uit de geluidsmetingen gehouden op Edwards AFB in oktober vorig jaar. Het NLR stelt dat de JSF een LAmax heeft van 110 dB(A) op 1000 ft en bij military thrust. Het AFRL hanteert echter 121 dB(A)! (Zie bijlage “JSF Edwardnoiseresultbriefing 7 april ’09” dia 9 uit powerpointpresentatie Edwards meting). Dit geluidsniveau is uitgedrukt in SEL, een decibeleenheid waarin ook het opkomende en dalende geluid voor en na de geluidspiek verdisconteerd zit. In Nederland gebruiken we echter de LAmax. Het NLR verklaarde dat de SEL bij vliegtuigen bijna altijd hoger ligt dan de LAmax. Dat zou dus een verklaring kunnen zijn voor het gehanteerde verschil. Maar,…….. de werkelijkheid is dat dit voor de JSF net andersom geldt. Uit een ander geluidsonderzoek in Amerika blijkt namelijk dat de 121 SEL dB(A) bij de JSF overeenkomt met 124 dB(A) LAmax. Nog eens drie decibel meer! Zie voor een vergelijkend overzicht onderstaande afbeeldingen uit de bijlage “Geluidschema Brac Eglin SEL en LAmax”) (USAF BRAC Rapport oktober 2008).

USAF BRAC Report October 2008 F-35 Noise Comparison (Lmax)

USAF BRAC report October 2008 F-35 Noise Comparison (SEL)

Gevolg is dat het verschil in geluidsniveau tussen het NLR en het AFRL maar liefst 14 decibel is. Dat is 16 keer zoveel geluid. De cijfers van het AFRL zijn dus niet dezelfde, zoals het NLR wel stelt. Natuurlijk werden het NLR en Defensie hier door leden van de COVM over bevraagd. Maar ondanks dat dit het voorziene hoofdonderwerp was, wisten het NLR en Defensie hier geen goede verklaring voor te geven. Ze hebben op verzoek van de COVM beloofd beide rapporten naast elkaar te leggen en hier alsnog een reactie op te geven.

Sneller stijgen en gas terugnemen; exclusief voor de JSF?

Verder valt de geluidsbelasting voor de omgeving volgens het NLR wel mee omdat de JSF sneller kan stijgen en eerder gas terug kan nemen bij de start. Een argument waar de staatssecretaris ook geregeld gebruik van maakt. Op pagina 21 van het NLR-rapport staat:
“Een klimprofiel met een overgang naar gereduceerde ETR is een specifiek F-35 profiel. De F-16 MLU kent geen klimmende starts met een overgang naar gereduceerd motor vermogen”.
Maar is een gereduceerd ETR alleen voorbehouden aan de JSF? Kunnen de F-16 of de Saab Gripen NG dat dan niet? In eerdere COVM vergaderingen vertelde de basisleiding onomwonden dat dit met de F-16 ook gebeurt. Een F-16 vlieger zegt het zo:
“Het klimprofiel en gas terugnemen doen we ook met de F-16: met external brandstoftanks starten in afterburner en bij 350 knopen uit afterburner komen. Niets nieuws. Des te meer headwind, des te eerder uit A/B. Gunstig voor bewoners waar je overheen of omheen vloog, maar nadelig voor hen aan de kop van de baan waar al het geluid overheen waait”.
Een verklaring die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat.

Technische specificaties

Een drietal zaken zijn van belang om het klimprofiel te bepalen.
1. Aerodynamica van het toestel
2. De verhouding stuwdruk – gewicht
3. Het draagvermogen van de vleugels.
Van het eerste is bekend dat die bepaald niet in het voordeel zijn van de JSF. Het tweede punt, de verhouding stuwdruk-gewicht, is ook al niet in het voordeel van de JSF. Die is namelijk 0,9, terwijl die van de F-16 op 1 zit en van de Saab Gripen NG zelfs op 1,11. Bij een verhouding van 1 of hoger kan het toestel recht omhoog vliegen.
De JSF kan dat dus niet, de F-16 net en de Saab Gripen NG ruimschoots.
Het derde punt, het draagvermogen van de vleugels, pakt voor de JSF ook niet gunstig uit in een vergelijking. Elke m2 vleugeloppervlak van de JSF moet 471 kg de lucht in tillen. Bij de F-16 MLU is dat 411 kg en bij de Saab Gripen NG zelfs maar 307 kg. (de gemiddelde gewichten zijn door ons aangehouden zoals opgegeven door de fabrikant). Het klimprofiel van de F-16 MLU is 18,9 km per minuut. Dat van de JSF zal daar onder liggen, dat van de Saab Gripen daarboven.
De conclusie is duidelijk. Het sneller kunnen stijgen en gas terugnemen is helemaal niet voorbehouden aan de JSF. Integendeel!

Betrouwbaarheid rapportages in geding

Bovenstaand voorbeeld maakt wel iets anders duidelijk. Namelijk dat het NLR blijkbaar kritiekloos de gewenste invoergegevens van Defensie heeft overgenomen. Het NLR stelt dat invoergegevens nog gecheckt zijn bij de Nederlandse vliegers, maar gezien de hier boven vermelde verklaring van een F-16 vlieger zal deze hier vast uit gevallen zijn.
Het maakt het NLR rapport er niet geloofwaardiger op.
Al eerder schreef JSFnieuws (zie 25 maart ’09) dat aan de onafhankelijke positie van het NLR getwijfeld wordt en dat ze steeds meer functioneert als een commercieel functionerend bureau, officieel door Lockheed Martin genoemd als partner in zijn “F35 Global Supply Team”. Op 19 januari werd tijdens het werkbezoek van de staatssecretaris aan de regio Leeuwarden door ons gevraagd alle schijn van belangenverstrengeling te voorkomen door een onafhankelijk bureau de berekeningen van het NLR te laten checken. Tot dusverre zonder resultaat.

Deel 2 “Echte geluidsmetingen vertellen de waarheid” volgt.

Bron: Rapport NLR 15-jul-2009 “Verwachte geluidsbelasting JSF

Auteurs:
Gerard Veldman Cornjum (gfjveldman@hetnet.nl)
Geert Verf Marssum (g.verf@chello.nl)
Beiden namens omwonenden lid van de COVM Leeuwarden

One Response to “Geluid blijft JSF achtervolgen (deel 1)”

  1. TKSon 23 Sep 2009 at 23:24

    [Jaar 2020 5 jaar na sluiting van de vliegbasis Leeuwarden]

    Verschillende uitspraken rond die tijd….

    [krant]
    Hier zijn we dan, op de oude vliegbasis van de klu. Vroeger vlogen hier de F16 af en aan, echter toen de JSF werd ingevoerd en dit er maar +/- 50 waren En het geld hard nodig was. Werd de basis gesloten. Destijds tijdens de keuze voor de JSF was geluid ook een issue voor defensie in leeuwarden.

    [advocaat]
    Tjsa dat geluidsmetinkje konden ze mooi vervalsen! het is nu de basis gesloten is ook compleet onbruikbaar en doet niet meer terzake.

    [defensie top]
    X: Slim he!Om even met john dat geluidsrapport te hebben geëvalueerd. Hij zei dat een mogelijke kleine deuk best optevingen viel in de reputatie van het instituut.
    Plus dat er maar weinig mensen aan de JSF een complete geluidsmeting kunnen doen dus dat tegenbewijs toch al lastig is! Ach uiteindelijk hebben we het niet nodig gehad, maar toch je weet maar nooit als om de een of andere reden leeuwarden toch open zou moeten zijn gebleven.

    Y: Jah, dat klopt ben blij dat Koos (NAVO) het op het laatst nog kon regelen zodat wij de base toch dicht mochten gooien.

    Z: X,Y ik zag 12jaar geleden al dat het budget onder druk kwam te staan en dat alleen een goede strategie die JSF nog binnen kon hengelen. Nu met 50stuks op 1 base scheelt natuurlijk veel geld. En daar word ik voor betaald geld besparen.

    Z,X,Y: Jah het was me wat in die tijd, vette crisis met PVDA regeren, en ook nog 5miljard aan jets willen besteden…

    X: Tis maar goed dat dat wij de enigen waren die wisten dat het er 12werden anders werd het plan al gelijk van tafel geveegd

    Y: Och maak je niet druk, wij hebben de politiek, NAVO, Lockheed en onze eigen staf nog! Wie zou onze wil nou kunnen breken??!!??

    Mijn mening is dat het geluid echt geen issue is voor defensie. Het is moeilijk om als buitenstaander inzage te krijgen in de besluitvorming van defensie rondom een straaljager. En een plekje te vinden waar je ze mee schaakmat zou kunnen krijgen. De enige die ik kan bedenken is de concurrentie. Hun kunnen de politieke partijen interessante voorstellen doen waarmee geld word bespaard. En daar lopen zulke partijen warm voor.

    Verder denk ik dat de Gripen een perfect toestel zou zijn voor NL. Echter denk ik ook dat dit niet voor defensie geld. Omdat ze dan in amerika niet meer hoeven aan te kloppen etc. etc.

    Het nog steeds volhouden van de staats secretaris dat de JSF het beste toestel is tegen de beste prijs is natuurlijk volkomen onzin als de prijs niet bekent is.
    Ook de kosten per vlieguur vergelijken met de JSF is onzin. En zeggen dat het goedkoper is ook.

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.