Mrt 24 2011

JSF F136 motor door US geschrapt; nadeel voor Nederland

Gepubliceerd door JSFNieuws.nl om 23:44 onder Ontwikkeling JSF

Het Amerikaanse Ministerie van Defensie heeft opdracht gegeven de werkzaamheden aan het F136 project - de alternatieve motor voor de F-35 - te stoppen. Dit betekent een ernstige tegenvaller voor de Nederlandse luchtvaartindustrie, die zwaar inzette op juist deze motor. Nederland heeft tientallen miljoenen ontwikkelingskosten bijgedragen in dit project.

Al enkele jaren streeft het Pentagon, en in het bijzonder minister van defensie Robert Gates, er naar om de alternatieve motor voor de F-35 JSF te schrappen en alleen nog de keuze van de Pratt & Whitney F-135 motor te ondersteunen. Vier eerdere pogingen om de motor te schrappen uit het budget werden tegen gehouden door het Huis van Afgevaardigden of de Senaat. Deze keer ging het Amerikaanse Congress na lang aarzelen uiteindelijk akkoord om de motor te schrappen en haalden moties om de motor te handhaven geen meerderheid meer.

Deze keer betekent de stop vrijwel zeker het definitieve einde

Er staan alleen al in Ohio, Indiana en Massachusetts 2.500 banen op het spel bij de fabrikant General Electric. Ook mede-partner Rolls Royce UK wordt zwaar getroffen, hier staan 1.500 banen op het spel.
Gates stelt dat voltooien van de F136 motor nog eens US$3 miljard kost voor de belastingbetaler. General Electric/Rolls Royce bestrijden dit, het voltooien zou nog rond US$ 1 miljard kosten en dan nog US$ 800 miljoen om de productie te starten.

Nederland in 2001 circa US$ 1 miljard omzet toegezegd voor deze motor

In de periode dat Nederland nog een besluit moest nemen over de deelname in de JSF ontwikkeling, in 2000-2002 is herhaaldelijk toegezegd dat voor zowel de Pratt&Whitney F135 motor, als de nu geschrapte General Electric/Rolls Royce F136 motor voor Nederland een productie omzet van US$ 1 miljard haalbaar zou zijn. Nederland heeft zwaar ingezet, middels Dutch Aero, op de F136 motor en juist veel geld en innovaties in deze motor gestoken.
Met de eenzijdige actie van de Amerikanen, om zonder overleg met partnerlanden, de tweede motor te schrappen geeft de USA er blijk van een onbetrouwbare partner te zijn, die nadrukkelijk gemaakte toezeggingen en in Memorandy of Understandings (MOU-PSFD 2006) gemaakt afspraken met partnerlanden niet nakomt. Dit belooft weinig goeds voor andere “afroepcontracten” en “raamovereenkomsten”.

Werkgelegenheidseffect F-35 tot nu toe zeer beperkt

Ondanks alle persberichten over miljarden “raamcontracten” zijn de feiten anders. In het
Assurance rapport van de Auditdienst Defensie (ADD) en de Auditdienst Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (ADEL&I) inzake het project Vervanging F-16 over het jaar 2010 (verschenen 17 maart 2011) wordt vastgesteld:

In de jaarrapportage zijn de verkregen JSF-contracten (dit betreft zowel SDD als LRIP) opgenomen voor zover deze de officiële status van contract hebben. Wij benadrukken dat in ieder geval een belangrijk deel ($ 428 mln. ten opzichte van $ 578 mln.)
van de genoemde contracten nog niet heeft geleid tot daadwerkelijke orders en omzet.
Het gaat hier om toegezegde productieomzet in Memoranda of Understanding, Memoranda of Agreement en Long Term Agreements, die nog niet is gerealiseerd, maar per LRIP wordt
afgeroepen.

Bijvoorbeeld: wanneer deze LRIP-series (aanloopproductie tot 2016) dus kleiner worden, zoals nu het geval is, verminderd de omzet dienovereenkomstig.

Harde omzet in 2008 en 2009: nog geen € 20 miljoen per jaar

Bovendien blijkt de daadwerkelijk gefactureerde productie omzet voor de JSF in Nederland van 1 juli 2008 tot en met 31 december 2009 (dus 1,5 jaar tijd) minder dan € 25 miljoen te hebben bedragen. Dit blijkt uit het Jaarrapport Project Vervanging F16 over 2010, bladzijde 52:

Over de periode 1 juli 2008 tot en met 31 december 2009 was er wel behaalde en betaalde omzet waarover de private bijdrage verschuldigd was en die de MFO-partijen voor 1 mei 2010 moesten opgeven. Deze omzet bedroeg omgerekend in Euro’s in totaal € 24.186.337,-.. Dit is slechts rond € 16 miljoen per jaar.

Op basis van de parameters zoals eerder door PriceWaterhouseCoopers en CPB in rapporten gehanteerd, staat deze omzet gelijk aan circa 100 volledige industriebanen een jaar lang. Beloofde orders zijn nu eenmaal geen harde gerealiseerde (gefactureerde en betaalde) omzet, zo weet elke ondernemer, elke econoom en accountant. Het schrappen van de F136 motor en het steeds verder verkleinen van de aanloopproductieseries beloven op dit punt weinig goeds.

Bron o.a.:
Military Times; 24-mar-2011 “Pentagon stops work on alternate JSF engine

One Response to “JSF F136 motor door US geschrapt; nadeel voor Nederland”

  1. PeterBezemeron 25 Mrt 2011 at 8:36

    als ze in de USA denken dat ze onze voordelen zomaar kunnen schrappen wordt het tijd dat een paar klanten hun voorgenomen orders eens gaan schrappen…
    Ik denk dat ze in de UK ook niet blij zijn met het schrappen van de F136.

    Er zijn genoeg alternatieven voor de F-35 op de markt, die het ontbreken van ’stealth’ ruimschoots compenseren met bv. DASS (eurofighter) of een veel lagere prijs (gripen e.a.).

    India laat gewoon een stuk of 6 fabrikanten komen, doen een echte evaluatie, halen ook nog werkgelegenheid binnen.
    Zwitserland heeft trouwens een evaluatie gedaan.

    de prijs van de JSF wordt steeds hoger, en de voordelen kleiner…

    Peter Bezemer

Comments RSS

Reageer ook

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.